تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٤ - مناجات

مقدمه شارح
شعر و واقعيات
مقدمه شارح شعر و واقعيات با حذف تمام مفاهيم و مسائل تخصصى مربوط به شعر كه ارتباط ضرورى به اين مقدمه ندارند ، به طور كلى مى توان گفت :
١ - شعر در اصطلاح عمومى عبارت است از بيان موضوعاتى كه شاعر با حذف و انتخاب از واقعيات به ضميمهء احساسات شخصى خويش ابراز مى دارد . به اين جهت است كه اشعار فراوانى وجود دارد كه به ظاهر شعر است ، ولى در حقيقت باز گو كردن حقيقت است ، و بالعكس ، نثرهاى فراوانى وجود دارد كه در ظاهر صورت شعرى ندارد ، ولى در حقيقت گوينده با حذف و انتخابى كه در واقعيات انجام داده و احساسات شخصى خويش را هم در آن دخالت داده است ، شعر گفته و شاعرى نموده است .
رسالت سودمندى كه شعر در تاريخ فرهنگ بشرى به عهده گرفته است ، به هيچ شخص آگاهى پوشيده نيست .
هر اندازه كه يك شعر داراى حذف و انتخاب هشيارانه و باز گو كنندهء احساسات عالى بشرى بوده باشد ، به همان اندازه در تحريك انسانها به سوى كمالات مطلوب موثر مى باشد .
با يك دقت كافى مى توان گفت : شعر به معناى عمومى آن كه تقريبا پنجاه درصد آثار برجستهء فرهنگ بشرى را تشكيل مى دهد ، هم از نظر واقع گويى و هم از نظر تحريك به سوى ايده آلهاى عالى انسانيت ، گام بزرگى برداشته است . و بالعكس ، هر اندازه كه يك شعر از واقعيات دورتر و به احساسات بىپايهء شاعر مستندتر بوده باشد هر قدر هم كه جنبهء هنرى و ظرافت آن خوشايند باشد ، نه تنها استهلاك بيهودهء انديشه فرد و اجتماع مى باشد ، بلكه اين قبيل شعر گويى كه با حيات جدى انسانها مبارزه و آن را