تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٣٦ - منتخباتى از كتاب برادران كارامازوف - داستايوسكى

را بر افراشته‌اند .
اما بدان تو خودت در حقيقت اين پرچم را بر افراشته‌اى ، و حال آن كه در قلمرو حكومت ما همه نيك بخت خواهند بود و هيچ كس علم طغيان بر نخواهد افراشت و بر خلاف دوران حكومت آزادى تو ، اشخاص يكديگر را قطعه قطعه نخواهند كرد .
آه ، اما سرانجام آنان را متقاعد خواهيم كرد ، تنها هنگامى براستى آزاد خواهند شد كه براى خاطر ما از آزادى خود چشم بپوشند و در مقابل ما تسليم شوند . بسيار خوب آيا درست مى گويم يا اين كه ما دروغ گفته‌ايم ؟ آنان خود يقين حاصل خواهند كرد كه ما حق داريم ، زيرا بياد خواهند آورد كه آزادى تو آنان را دچار چه بردگى و چه نوميدى وحشت انگيزى نموده بود .
آزادى و آزادى فكر و علم و دانش آنان را در چنان لجن زارهايى گمراه كرده بود و آنان را در مقابل چنان اعجازها و اسرارى قرار داده بود كه عده‌اى علم طغيان بر افراشته و خشمگين به جان ديگران افتاده و ديگران نيز كه ضعيفتر بوده‌اند به حال دژم به سوى ما خزيده و بپاى ما افتاده و چنين فرياد بر آورده‌اند :
« آرى حق با شماست تنها شما راز او را در اختيار داريد ، ما به سوى شما مى آييم . ما را از دست خودمان نجات دهيد » .
آنان با دريافت نان از دست ما بدون شبهه با نهايت وضوح در خواهند يافت ما نانى را كه از كار خودشان به دست آمده است مى گيريم ، تا بدون هيچ معجزه‌اى آن را بين آنان تقسيم كنيم و يقين حاصل خواهند كرد ما سنگ را بنان تبديل نمى كنيم ، اما آن چه بيشتر موجب سعادت و خوشوقتى آنان است خود نان نيست ، بلكه دريافت آن از دستهاى ما است ، زيرا بياد خواهند آورد كه قبلًا بدون ما نانى كه تهيه مى كردند در دستشان تبديل بسنگ مى شد و حال آن كه پس از روى آوردن به سوى ما همين سنگها تبديل بنان مى شود و آن گاه است كه بنفع خودشان در تسليم شدن به ما پى خواهند برد و مادام كه افراد بشر اين نكته را در نيابند بد بخت خواهند بود .