تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٣٨٤ - مسئله دوم - آيا شفاعت با توحيد خالص منافات دارد ؟
گروه دوم - شايستگى شفاعت را از عدهاى تبه كار منفى مى سازد
گروه سوم - آياتى است كه شايستگى شفاعت موجوداتى را كه مشركين آرزو مى كردند مورد نفى و انكار قرار مى دهد .
شفاعت را گوشزد مى كند .
گروه دوم - شايستگى شفاعت را از عدهاى تبه كار منفى مى سازد مانند :
« وَبُرِّزَتِ اَلْجَحِيمُ لِلْغاوِينَ . وَقِيلَ لَهُمْ أَيْنَ ما كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ . مِنْ دُونِ الله هَلْ يَنْصُرُونَكُمْ أَوْ يَنْتَصِرُونَ » ٢٦ : ٩١ - ٩٣ . . . « فَما لَنا مِنْ شافِعِينَ » ٢٦ : ١٠٠ . [١] ( دوزخ بر آن گمراهان نمودار شد و به آنان گفته شد : كجاست آن بتها كه در عوض خدا پرستيديد ، آيا امروز مى توانند بشما يارى كنند ، يا خود آنها يارى مى شوند [ . . . آنان پس از اقرار به گمراهى با خويشتن خواهند گفت ] : امروز براى ما شفاعت كنندگانى وجود ندارد و آيهء ٥٢ الاعراف - المدثر آيهء ٤٨ - الانعام آيه ٧٠ - السجدة آيهء ٤ - غافر آيهء ١٨ - الروم آيهء ١٣ - البقرة ٤٨ و ١٢٣ .
تفسير همهء آيات اين گروه چنان كه در بعضى از احاديث هم آمده است ، به ترتيبى كه در مسئله يكم متذكر شديم و آن اين است كه انسان مورد شفاعت كسى است كه نيروى جهش انسانى خود را حفظ كرده است ولى اگر روح خود را در تبه كارى چنان شعله ور بسازد كه براى روز رستاخيز جز مشتى خاكستر نبرده باشد . باران شفاعت از روح سوخته و خاكستر شده ، گلى نمى تواند بروياند .
گروه سوم - آياتى است كه شايستگى شفاعت موجوداتى را كه مشركين آرزو مى كردند مورد نفى و انكار قرار مى دهد .
مانند :
« وَلَمْ يَكُنْ لَهُمْ مِنْ شُرَكائِهِمْ شُفَعاءُ وَكانُوا بِشُرَكائِهِمْ كافِرِينَ » ٣٠ : ١٣ . [٢] ( از شركايى كه در زندگانى به خدا اتخاذ كرده بودند شفاعت كنندهاى ندارند ، آنان به شركاء خود در روز رستاخيز كفر مى ورزند ) [ يا آنان به وسيلهء همان شركاء كافر شده بودند ، چگونه آن شركاء مى توانند به آنها شفاعت بورزند ] و الزمر آيهء ٤٣ الانعام آيهء ٩٤ - يونس آيهء ١٨ .
[١] سوره الشعراء ، آيهء ٩٠ و ٩١ و ٩٢ و ١٠٠ . .
[٢] سوره الروم ، آيهء ١٣ . .