تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٢٦٠ - ٣٢ - عقل را قربانى عشق الهى نماييد

٣٣ - عقل پيامبر الهى است .

٣٤ - چشم عقل در موقع فرود آمدن قضا بسته مى شود
٣٣ - عقل پيامبر الهى است .

گفت من عقلم رسول ذو الجلال حجة الله‌ام امان از هر ضلال [١]
مضمون اين بيت در روايات معتبرى از منابع اسلامى وارد شده است ، از آن جمله :
« ابو عبد الله عليه السلام قال : حجه الله على العباد النَّبىّ و الحجة فيما بين العباد و بين الله العقل » . [٢] ( امام صادق فرموده است حجت خداوندى بر بندگان پيامبر است و حجت ميان بندگان و خدا عقل است ) يعنى خدا مرد مرا به وسيلهء پيامبران مسئول قرار مى دهد و اما مدار قدرت بندگان به مسئوليت و درك آن به وسيلهء عقل است .
« موسى بن جعفر عليهما السلام قال : يا هشام ان لله على الناس حجتين : حجه ظاهره و حجه باطنه فاما الظاهرة فالرسل و الانبياء و الائمة عليهم السلام و اما الباطنة فالعقول . » [٣] ( اى هشام خدا بر مردم دو حجت دارد : حجت آشكار و حجت باطن ، حجت آشكار پيامبران و امامان و حجت باطن عقول انسانهاست . ) ٣٤ - چشم عقل در موقع فرود آمدن قضا بسته مى شود
زاغ كاو حكم خدا را منكر است گر هزاران عقل دارد كافر است من ببينم دام را اندر هوا گر نپوشد چشم عقلم را قضا [٤] اين قضا را هم قضا داند علاج عقل خلقان در قضا گيج است و كاج [٥]

[١] دفتر چهارم ، ص ٢٥٢ بيت ٥٤ . .
[٢] كافى ، ج ١ ص ٢٥ . .
[٣] كافى ، ج ١ ص ١٦ . .
[٤] دفتر اول ، ص ٢٧ بيت ١٨ و ٢٠ . .
[٥] دفتر دوم ، ص ١١٤ بيت ٦٠ . .