دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٤٩ - ٥/ ١ انگيزههاى تغيير موضع امام در برخورد با خوارج

فصل پنجم

حركت سپاه امام به سوى نهروان‌[١]

٥/ ١

انگيزه‌هاى تغيير موضع امام در برخورد با خوارج‌

٢٧٠٠. تاريخ الطبرى به نقل از حميد بن هلال، پس از بيان اين كه خوارج، عبد اللّه بن خَبّاب و همسرش را كشتند: و سه زن از [قبيله‌] طَى و [نيز] امّ سنان صيداوى را كشتند. اين خبر كه آنان عبد اللّه بن خبّاب را كشته‌اند و راه را بر مردم مى‌گيرند، به على ٧ و مسلمانانِ همراه وى رسيد. پس على ٧، حارث بن مرّه عبدى را به سوى ايشان گسيل داشت تا صحّت اخبار رسيده را دريابد و آنچه را مى‌بيند، بدون كتمان، به وى كتبا گزارش كند.

پس حارث حركت كرد، چندان كه به نهر رسيد تا از حال آنان آگاه گردد.

خوارج به جانب وى روى كرده، او را كشتند. خبر به امير مؤمنان و مردم رسيد. جماعت‌نزد او برخاسته، گفتند: اى‌اميرمؤمنان! چرا اينان را پشت‌سرمان وا مى‌گذارى تا بر اموال و خانواده‌هاى ما چنگ اندازند؟ ما را به سوى اين قوم روان ساز. پس هر گاه از كار خود با ايشان فارغ شويم، به سوى دشمن شامى‌مان رهسپار مى‌گرديم.

اشعث بن قيس كِنْدى نزد وى برخاست و همين سخن را گفت. (مردم مى‌پنداشتند كه اشعث با خوارج همرأى است؛ زيرا وى در نبرد صِفّين، گفته بود: شاميان انصاف داده‌اند كه ما را به كتاب خدا فرا خوانده‌اند؛ امّا آن‌گاه كه از على ٧ خواست تا به سوى آنان حركت كند، مردم‌دريافتند كه وى با خوارج همرأى نيست). پس على ٧ بر همين نظر استوار شد

[١]. براى آگاهى بيشتر در خصوص اين فصل، به نقشه پايان كتاب مراجعه شود.