دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤١٣ - ٣/ ٤ حركت امام به سوى حروراء و توبه گروهى از خوارج

على ٧ گفت: «واى بر تو! او چه زمان كافر شد؟ آن‌گاه كه من او را برگزيدم يا آن زمان كه وى حكم كرد؟».

گفت: نه؛ بلكه آن زمان كه حكم كرد.

گفت: «آيا نديدى كه من او را در حالى كه مسلمان بود، برگزيدم و به گفته تو، پس از آن كه من برگزيدمش، كفر ورزيد؟ آيا در نظر تو، اگر پيامبر خدا مردى از مسلمانان را به سوى گروهى از كافران مى‌فرستاد تا ايشان را به جانب خدا فرا خوانَد و او آنان را به غير خدا فرا مى‌خوانْد، پيامبر خدا را گناهى بود؟».

گفت: نه.

گفت: «واى بر تو! پس اگر ابو موسى گم‌راه گشت، مرا چه گناهى است؟ آيا با گم‌راهىِ ابو موسى، بر شما روا مى‌شود كه شمشيرهاتان را بر دوش افكنيد و با آن متعرّض مردم شويد؟».

چون بزرگانِ خوارج چنين شنيدند، به ابن كوّاء گفتند: باز گرد و گفتگو با اين مرد را وا گذار!

پس وى نزد يارانش بازگشت و آن قوم، همچنان در گم‌راهى ماندند.

٢٦٧٨. الكامل، مبرّد در بيان ماجراى خوارج: روايت شده است كه در آغاز خروج ايشان بر على ٧، وى صَعصَعة بن صُوحان عبدى كه او را پيش‌تر به جانب آنان فرستاده بود و زياد بن نضر حارثى را همراه عبد اللّه بن عبّاس فرا خوانْد و به صعصعه گفت: «چنان كه تو ديدى، آنان بيشتر گردِ كدام كس را گرفته‌اند؟».

گفت: يزيد بن قيس ارحَبى.

پس على ٧ به سوى آنان در حَروراء مَركَب رانْد و در ميان ايشان گشت تا به خيمه يزيد بن قيس رسيد و در آن، دو ركعت نماز گزارْد. سپس بيرون آمد و بر كمان خويش تكيه زد و به مردم روى كرد و گفت: «اين است آن جايگاهى كه هر كس در آن پيروز شود، در روز قيامت پيروز شده است. شما را به خداوند سوگند مى‌دهم، آيا از ميان خويش، كسى را مى‌شناسيد كه بيش از من از داورى بيزار بوده باشد؟».