دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٥٠٥ - فصل هشتم شورش باقيمانده خوارج

فصل هشتم

شورشِ باقيمانده خوارج‌

٢٧٤٣. الكامل فى التّاريخ: آن‌گاه كه نهروانيان كشته شدند، اشرس بن عوف شيبانى در دَسْكره، با دويست تن بر على ٧ شوريد و به انبار روانه شد. على ٧، ابرش بن حسّان را با سيصد تن به سوى وى فرستاد و او با ايشان به نبرد پرداخت و اشرس در ربيع ثانى سال ٣٨ [هجرى‌] كشته شد.

سپس هلال بن عُلّفه از [قبيله‌] تَيْم الرّباب، همراه برادرش مُجالد، بر آشوبيد و به ماسَبَذان‌[١] درآمد. على ٧، معقل بن قيس رياحى را به جانبش روانه ساخت و معقل، او و يارانش را كه بيش از دويست تن بودند، بكشت. قتل اينان در جمادى اوّل به سال ٣٨ [هجرى‌] رخ داد.

آن‌گاه، اشهب بن بِشْر (وگفته شده: اشعث بن بشر) از [قبيله‌] بُجَليه، با يكصد و هشتاد تن شورش كرد و به همان عرصه درآمد كه هلال [بن عُلّفه‌] و يارانش از پاى درآمده بودند. پس بر ايشان نماز گزارْد و به قدر توان، آنان را دفن كرد.

پس على ٧، جارية بن قُدامه سعدى (و گفته شده: حُجْر بن عَدى) را به سوى ايشان‌روانه كرد. پس‌اشهب به جانب آنان برون شد و در جَرجَرايا[٢] از منطقه جوخا[٣] به نبرد پرداختند و اشهب و يارانش در جمادى ثانى سال ٣٨ [هجرى‌] از پاى‌درآمدند.

[١]. ماسَبَذان، از شهرهاى پيشكوه در استان لرستان از ايران است كه به آن سيروان گويند و شهرى است كهن ميان كوه‌ها و درّه‌ها، با چشمه‌هايى كه درون شهر جارى است( تقويم البلدان: ص ٤١٥).

[٢]. جَرجَرايا، سرزمينى است نزديك دجله ميان بغداد و واسط، از توابع نهروانِ پايين( تقويم البلدان: ص ٣٠٥).

[٣]. جوخا، نام رودخانه‌اى است در اطراف بغداد، كه آبادى بزرگى بر كناره آن است. اين رود ميان خانقين و خوزستان جارى است( معجم البلدان: ج ٢ ص ١٧٩).