دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٥٧ - ١٤/ ٢ سفارش ابن عباس به ابو موسى
بر تو فراواناند؛ امّا مردم از پذيرفتن [حكميتِ] جز تو سر باز زدند و من گمان مىكنم كه اين [گزينش]، از روى [تقدير] بدى است كه براى آن گزينندگان اراده شده است. و [بدان كه] زيركِ عرب، طرف مذاكره تو قرار گرفته است. هر چه را فراموش كردى، اين را از خاطر مبر كه على آن كسى است كه بيعتكنندگان با ابو بكر و عمر و عثمان، با وى بيعت كردهاند و هيچ ويژگىاى در او نيست كه از خلافت دورش كند؛ و در معاويه نيز هيچ ويژگىاى نيست كه به خلافت سزاوارش سازد.
٢٦١٢. شرح نهج البلاغة: آنگاه كه عراقيان، به ناخواستِ على ٧، خواستار ابو موسى شدند و او را براى داورى فرا خواندند، عبد اللّه بن عبّاس نزد وى آمد، حال آن كه برجستگان و بزرگانِ مردم نزد او بودند. پس به وى گفت: اى ابو موسى! به سبب فضيلتى ويژه، مردم تو را نپسنديده و بر تو اتّفاق نكردهاند، كه همانندانت در مهاجران و انصار و پيشافتادگان بر تو بسيارند. امّا عراقيان جز به اين رضايت ندادند كه داور، يمنى باشد و در نظر داشتند كه بيشينه شاميان، يمنى هستند.
به خدا سوگند، من بر آنم كه اين [انتخاب] هم براى تو و هم براى ما ناپسند است؛ چرا كه در كنارت زيركِ عرب قرار گرفته است. در معاويه، هيچ خصلتى نيست كه او را شايسته خلافت سازد. پس اگر حقّ خويش را بر باطل او بكوبى، به مقصودت در برابر وى مىرسى؛ و اگر باطل او در حقّ تو طمع ورزد، او به خواست خويش در برابر تو مىرسد.
اى ابو موسى! بدان كه معاويه، آزاد شده اسلام است و پدرش سركرده احزابِ [ستيزنده با اسلام]، و او ادّعاى خلافت را بدون شورا و بيعت دارد. اگر وى تو را به اين پندار افكندهكه عمر و عثمانوىرا بهكارگزارى گماشتهاند، راست مىگويد. آرى؛ عمر او را به كارگزارى گماشت و او فرماندارش بود، [آن هم] به منزله طبيبى كه او را از خوردنِ آنچه مىخواست، پرهيز مىداد و او را در آنچه ناخوش مىداشت، به كار مىگرفت. سپس عثمان او را بر پايه رأى عمر به كارگزارى گزيد. و چه بسيار كسان ديگر كه آن دو به كارگزارى برگزيدند و ادّعاى خلافت ندارند.
و بدان كه عمرو [بن عاص] همراه هر چيز كه تو را خوش آيد، در پنهان قصد سوئى برايت دارد. هر چه را فراموش مىكنى، اين را از خاطر مبر كه همان جماعت كه با ابو بكر و عمر و عثمان بيعت كردند، با على نيز پيمان بستند؛ و آن پيمان، پيمان هدايت است و هر آينه، او جز با عصيانپيشگان و پيمانشكنان نجنگيده است.