دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٩٦ - (١) تندروى دينى از نگاه احاديث

(١)

تندروى دينى از نگاه احاديث‌

آورديم كه اسلام، دين وسط است و افراط، تندروى و خروج از اعتدال را برنمى‌تابد. اين حقيقت را درآموزه‌هاى دينى با عناوين گونه‌گون توان يافت؛ از جمله در زبان روايات از افراط و تندروى با عنوان «تَعَمُّق» يادشده است. پيامبر ٦ فرمود:

إيّاكُم وَالتَّعَمُّقَ فِي الدّينِ! فَإِنَّ اللّهَ قَد جَعَلَهُ سَهلًا، فَخُذوا مِنهُ ما تُطيقونَ؛ فَإِنَّ اللّهَ يُحِبُّ ما دامَ مِن عَمَلٍ صالِحٍ وإن كانَ يَسيرا.[١]

از سختگيرى در دين بپرهيزيد؛ زيرا خداوند، آن را آسان قرار داده است. از دين، آنچه را كه توانش را داريد بگيريد؛ چرا كه خداوند، كار خوب امّا مستمر را، هر چند اندك باشد، دوست دارد.

اكنون اندكى در معناى اين واژه در نگاه فرهنگ‌نويسان و عالمان تأمّل كنيم.

خليل بن احمد فراهيدى نوشته است:

المُتَعَمِّق: المُبالِغُ فِي الأَمرِ المَنشودِ فيهِ، الَّذي يَطلُبُ أقصى غايَتِهِ.[٢]

[١]. كنز العمّال: ج ٣ ص ٣٥ ح ٥٣٤٨، الجامع الصغير: ج ١ ص ٤٥٢ ح ٢٩٣٣.

[٢]. كتاب العين: ص ٥٧٩.