دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٠٢ - قراء و تحميل حكميت بر امام

كرد. قُرّاء نيز در خيزش عليه وى و قتل او شركت جستند.[١]

نقش قُرّاء در سپاه على‌

قُرّاء با اين پيشينه فكرى، سياسى و اجتماعى، بخش قابل توجّهى از سپاه امام ٧ را شكل مى‌دادند. آنان نيروهايى بودند دلير، بى‌باك و رزم‌آور. حضور آنان در سپاه امام ٧ به گونه‌اى بود كه پس از نابود شدنشان در جنگ نهروان، جاى خالى آنها در سپاه على ٧ كاملًا مشهود بود. چنين بود كه در هنگامه‌اى كه معاويه غارتگرى را آغاز كرد و امام ٧ هرچه سپاهيانش را عليه او و براى دفاع از مرزها برمى‌شورانْد، پاسخ نمى‌شنيد، يكى از ياران امام ٧ گفت:

ما أحوَجَ أميرَ المُؤمِنينَ وَمَن مَعَهُ إلى أصحابِ النَّهرَوانِ![٢]

چه قدر امير مؤمنان به اصحاب نهروان، نيازمند بود!

قُرّاء و تحميل حكميّت بر امام‌

اسَفا كه قُرّاء با اين پيشينه، به لحاط تندروى‌ها، افراطها و به تعبير پيامبر خدا «تَعَمُّق»، بدان گونه كه در روايات اين فصل خواهد آمد، در تور نامرئى نيرنگ معاويه، عمرو عاص و عوامل آنان در سپاه امام ٧ قرار گرفتند و حكميّت را بر او تحميل كردند.

درست در لحظاتى كه نزديك بود طومار سپاه شام براى هميشه برچيده شود و براى هميشه جامعه اسلامى از اين فتنه كور و سياه رهايى يابد، عمرو عاص، دست به نيرنگ زد و دستور داد به نشانه دست كشيدن از نبرد و اين‌كه كتاب خدا داور اين نبرد باشد، قرآن‌ها را بر نيزه كنند و فراز آورند.

قُرّاء سطحى‌نگرِ ظاهربين كه در پس ظاهر اين صحنه، نيرنگ را نمى‌ديدند، به لحاظ پاسداشت حرمت قرآن و به رغم مخالفت امام ٧ و ياران ويژه‌اش، او را بر

[١]. الأمالى، طوسى: ص ١٧٤ ح ٢٩٣، الغارات: ج ٢ ص ٤٨١؛ شرح نهج البلاغة: ج ٢ ص ٩٠.

[٢]. الأمالى، طوسى: ص ١٧٤ ح ٢٩٣، الغارات: ج ٢ ص ٤٨١.