دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣١٦ - دو دنياطلبى
مردهوار] و در حركاتش فروتن است، مواظب باشيد گولتان نزند! چه بسيار كسانى هستند كه به خاطر ضعف اراده و تصميم و ترسو بودن، از دستيابى به دنيا و خوردن حرام آن، ناتواناند و از اين روى، دين را دام دنيا قرار مىدهند. چنين كسى همواره با ظاهر خود، مردم را گول مىزند و اگر بتواند به حرامى دست يابد، به آن دست مىيازد. و اگر ديديد كه از مال حرام، روى گردان است، مواظب باشيد گولتان نزند؛ چون تمايلات مردم، گوناگون است. چه بسيار كسانى كه از مال حرام گرچه فراوان باشد روى بر مىتابند، ولى به زنِ زشتْ چهرهاى دل مىبندند و ارتباط حرام با وى برقرار مىكنند. و اگر ديديد كه از چنين زشتىهايى خويشتندارى مىكند، مواظب باشيد كه گولتان نزند و بنگريد كه خِردش بر چه قرار مىگيرد؛ چون افراد زيادى هستند كه از همه اينها خود را نگه مىدارند، امّا از خرد استوارى برخوردار نيستند. چنين كسى به خاطر نادانىاش فسادى كه به وجود مىآورد، بسيار بيشتر از اصلاحى است كه با خردش انجام مىدهد. و اگر ديديد كه عقلى استوار دارد، گولتان نزند. ببينيد تمايلاتش هم بر پايه خردش است و يا خِردش در اختيار نفسش است و ببينيد علاقهاش به رياستهاى باطل، چگونه است و چه قدر از آنها دورى مىگزيند؛ چون كسانى هستند كه در دنيا و آخرت، زيانكار هستند و دنيا را براى دنيا ترك مىكنند. [چنين كسى] گمان مىكند كه لذّت رياستهاى باطل، از لذّت مال و نعمتهاى حلال و مباح، بيشتر است و همه اينها را براى رياست، ترك مىكند، به طورى كه اگر گفته شود: «از خدا تقوا داشته باش»، بزرگ منشى، او را به گناه وا مىدارد. او را جهنّم، بس است و بد جايگاهى است!
چنين كسى، اشتباه شب كوران را مرتكب مىشود و نخستين باطل، وى را تا نهايت خسارت مىبَرَد و پروردگارش بعد از تصميم او بر آنچه بدان توانا نيست، وى را در طغيانش رها مىكند. وى حرام خدا را حلال و حلال خدا را حرام مىكند و هنگامى كه رياستى ـ كه به خاطر آن، خود را به زحمت افكنده بود ـ به وى داده