دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٩٥ - ١٢/ ١ مخالفت با امام در گزينش داور
٢٥٨٩. امام على ٧ برگرفته گفتار وى در باب داوران و سرزنش شاميان: [شاميان مردمى هستند] جفا پيشه و فرومايه و زيردستانى پَست كه از هر سو گرد آمده و از هر آميختهاى برچيده شدهاند؛ از آن كساناند كه سزاوار است به ايشان احكام و آداب آموخته شود و تعليم يابند و كارآزموده گردند و كسى بر ايشان سرپرستى يابد و دستشان گرفته شود. آنان نه از مهاجراناند و نه از انصار؛ و نه از ايشاناند كه در مدينه جاى داشتند و بر ايمان، استوار بودند.
هلا كه شاميان براى خويش، كسى (عمرو بن عاص) را برگزيدند كه براى دستيابى به آنچه دوست دارند، از همه شايستهتر است؛ و شما براى خود، كسى (ابو موسى اشعرى) را برگزيديد كه براى رسيدن به آنچه دوست نمىداريد، از همه مناسبتر است.
شما به ياد داريد كه ديروز عبد اللّه بن قيس (ابو موسى اشعرى) مىگفت: «اين جنگ، فتنه است. پس زههاى كمان خويش را ببُريد و شمشيرهاتان را در نيام كنيد». اگر راست مىگفت، پس اشتباه كرد كه آزادانه گام به اين مسير نهاد؛ و اگر ناراست مىگفت، همواره در معرض بىاعتمادى خواهد بود.
پس با عبد اللّه بن عبّاس [به سان سلاحى] بر سينه عمرو بن عاص بكوبيد [و فتنهاش را دفع كنيد] و از فرصت روزگار، بهره گيريد و سرزمينهاى دور دستِ اسلام را حراستكنيد. آيا نمىبينيد كه شهرهاتان دستخوش جنگ است وبهتختهسنگهاى هموارتان تير مىافكنند؟
٢٥٩٠. وقعة صِفّين: ياد كردهاند كه ابن كوّاء نزد على ٧ به پا خاست و گفت: اين عبد اللّه بن قيس است؛ نماينده يمنيان به پيشگاه پيامبر خدا و تقسيم كننده بيت المال در زمان ابو بكر و كارگزار عمر، كه مردم به او رضايت دادهاند. ما به ايشان عبد اللّه بن عبّاس را پيشنهاد كرديم؛ ليكن ادّعا دارند كه وى با تو خويشاوندىِ نزديك دارد و به طرفدارى از تو متّهم است.
٢٥٩١. الأخبار الطّوال: قاريانِ مردم عراق و شام، گرد آمدند و ميان دو صف نشستند، در حالى كه قرآن به همراه داشتند و آن را [براى يكديگر] مىخواندند. سپس اتّفاق كردند كه دو داور برگزينند و بازگشتند.
شاميان گفتند: ما عمرو را برگزيديم.