دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٥٤٩ - ٢/ ٢ هشدار دادن درباره دوزخ دنيا
بلكه به خدا سوگند، دوست دارم خداوند مرا از ميان شما به جوار رضوان خويش ببرد. همانا مرگ در كمين من است.
و در حالى كه دست بر سر و محاسن خود مىكشيد، فرمود:
چرا آن روز نمىرسد كه شقىترين امّت، محاسنم را با خون سرم رنگين كند؟! قرار و عهدى است از پيامبر خدا با من. نااميد كسى است كه دروغ بندد و افترا زند، و نجاتيافته كسى است كه پروا پيشه كند و بهشت را تصديق نمايد.
اى كوفيان! من شب و روز و آشكار و نهان، شما را به جهاد با اين گروه فراخواندم. به شما گفتم: با آنان بجنگيد، كه همانا هيچ گروهى در درون خانههايشان با دشمن نمىجنگند، مگر آن كه خوار شوند؛ ولى شما سستى كرديد و از يارى من دست كشيديد و سخنم بر شما گران آمد و كارم بر شما دشوار گشت. فرمانم را پشت گوش انداختيد، تا آن كه از هر سوى بر سر شما تاختند و زشتكارىها و فسادها ميان شما آشكار شد و صبح و شام به سراغتان آمد، آن گونه كه با گرفتاران به عقوبت پيش از شما رفتار شد، آنسان كه خداوند متعال از جبّاران و سركشان و ياغيان و مستضعفانِ فريبخورده به شما خبر داد كه: «پسرانتان را مىكشتند و زنانتان را باقى مىنهادند و در اين كار، براى شما آزمايشى بزرگ از سوى پروردگارتان بود». آرى. سوگند به خدايى كه دانه را شكافت و انسان را آفريد، آنچه به شما وعده داده مىشد، بر شما فرود آمده است.
اى كوفيان! شما را با پندهاى قرآنى اندرز دادم، سودى نبردم، با تازيانه تنبيهتان كردم به راه نيامديد، با شلّاقى كه با آن حدود الهى اجرا مىشود شما را مجازات كردم، تأثيرى نپذيرفتيد. مىدانم كه تنها شمشير، شما را اصلاح مىكند؛ ولى هرگز با تباه ساختن خودم به اصلاح شما نخواهم پرداخت. ليكن پس از من حاكمى سرسخت بر شما چيره خواهد شد كه نه بزرگتان را احترام كند و نه به كوچكتان ترحّم نمايد و نه دانايتان را گرامى بدارد و نه بيت المال را عادلانه بين شما تقسيم كند. شما را مىزند، خوار مىسازد و به مرزها و ميدانها مىكشاند، راه را بر شما مىبندد، بر درگاهش دربان مىنهد و از ديدارتان جلوگيرى مىكند، تا آن جا كه زورمندانتان، ناتوانانتان را مىخورند.
خداوند، جز كسانى از شما را كه ستم كرده باشند، از لطف خويش نمىراند، و چه اندك است كه آنچه پشت كرده و رَخت بر بسته، دگر باره روى آورَد! من امروزْ شما را در غفلت و حيرت مىبينم و جز نصيحت و خيرخواهى، وظيفهاى ندارم.