لوامع صاحبقرانی مشهور به شرح فقیه - علامه مجلسی - الصفحة ٣٢ - تلبيه

محل عبادت و دعاست چنانكه خواهد آمد

[وجه احرام‌]

(و حرّم المسجد لعلّة الكعبة و حرّم الحرم لعلّة المسجد و وجب الاحرام لعلّة الحرم)

و كالصحيح از آن حضرت صلوات اللَّه عليه منقول است كه مسجد الحرام محترم و بزرگوار شد از جهة كعبه معظمه و حرم محترم شد از جهة آن كه مسجد در آن واقع است و واجب است كه بى احرام داخل نشوند در حرم از جهة احترام آن و احرام عبارت است از ترك بسيارى از مباحات و چنانكه ماه رمضان محترمست در آن ترك كرده مى‌شود مستلذات بسيار هم چنين از جهة احترام حرم ترك مستلذات مى‌شود تا از گناهان پاك شوند و به ثوابهاى غير متناهى برسند.

[كعبه قبله مسجد است‌]

(و انّ اللَّه تبارك و تعالى جعل الكعبة قبلة لأهل المسجد و جعل المسجد قبلة لأهل الحرم و جعل الحرم قبلة لأهل الدّنيا)

و كالصحيح بطرق متعدده منقول است از حضرت امام جعفر صادق صلوات اللَّه عليه كه حق سبحانه و تعالى كعبه را قبله اهل مسجد الحرام گردانيد و مسجد الحرام را قبله كسانى گردانيد كه در حرم باشند و حرم را قبله اهل دنيا گردانيده و احترام بالاتر از اين نمى‌باشد كه از اطراف عالم همه رو به آن طرف كنند اگر چه در واقع رو به كعبه بايد كرد رو به همه كرده‌اند در حالت نماز و غير آن و تحقيق اين مسأله در باب قبله گذشت و ذكر آن در اينجا از جهة وجه احترامست‌

[تلبيه‌]

(و انّما جعلت التّلبية لأنّ اللَّه عزّ و جلّ لمّا قال لإبراهيم ٧ «وَ أَذِّنْ فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجالًا الخ فنادى فاجيب من كلّ فجّ يلبّون)