معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٠٣ - به كار گرفتن مبانى در بستر اصلى آن

بعد از نقل خبر و اشاره به تلفيق و افزودن مفتضحانه كه با سبك زيباى قرآن سازگارى ندارد، مى‌نويسد: و لعلّ مسلمه (و قد تولى مصر من قبل يزيد بن معاويه ومات بها سنه ٧٢) ... ملاحظه مى‌كنيد كه چگونه استاد (ره) به‌صورت مزجى و لطيف به چهار نكته، كه سه نكته آن مبناى رجالى و نكته‌اى كه مبناى فقه الحديث ايشان را نشان مى‌دهد، در لابه‌لاى كلام مى‌آورند. نسبت به‌ ابى‌سفيان كلاعى‌ داخل پرانتز اشاره مى‌كنند كه مجهول است. يعنى براى ضعف حديث حكم به جهالت وى كافى است. نسبت به‌ مسلمه‌ به لحاظ قرينه كم سن و سالى و اينكه در زمانى كه هنوز از عقل و بلوغ برخوردار نبوده است، اشاره مى‌كند: هنگام وفات پيامبر (ص) از سن ده سال نگذشته بود. و در پايان بحث نكته سومى با طعنى گزنده نسبت به‌ مسلمه‌ عنوان مى‌كنند:

وقد تولي مصر من قبل يزيد بن معاويه و مات بها سنه اثنين و سبعين.

يعنى پذيرش ولايت مصر از طرف‌ يزيد طغيان‌گر براى سلب اطمينان و تضعيف يك راوى كافى است.

نمونه زيباى ديگر: مبحث حديث احرف سبعه است. در آغاز احاديثى را كه در منابع شيعى آمده با اشاره به وضع سندى آن مى‌آورند و سپس احاديث رسيده از عامه را مطرح مى‌كنند.

١. روي ابو جعفر الصدوق بسند فيه (محمد بن يحيي الصيرفي) و هو مجهول عن حماد بن عثمان عن الامام جعفر بن محمد الصادق عليه السلام قال: إنّ القرآن نزل علي سبعه احرف و ادني ما للامام ان يفتي علي سبعه وجوه‌[١]

٢. روي ايضاً بسند آخر فيه (احمد بن هلال) و هو غال متهم في دينه عن عيسي بن عبدالله الهاشمي عن ابيه عن آبائه قال رسول الله صلي الله عليه وآله وسلّم ...[٢]

٣. روي محمد بن الحسن الصفار، بسند فيه ترديد (هكذا عن ابي عمير وغيره) عن جميل بن دراح عن زراره عن الامام ابي جعفر الباقر عليه السلام.[٣]

٤. روي ابو عبدالله محمد بن ابراهيم نعماني- مرسلًا- عن الامام اميرالمؤمنين عليه السلام.

[١] . الخصال ابواب سبعه احرف، ح ٤٣، ج ٢، ص ٣٥٨.

[٢] . همان.

[٣] . بصائر، ص ٢١٦.