اين دو آيه، تنها براى رفع اين توهم نازل گرديد تا مسلمانان در انجام وظيفه واجب، احساس گناه نكنند؛ لذا با واجب بودن دو تكليف ياد شده منافاتى ندارد.[١] در اين آيه ملاحظه مى‌شود كه امام (ع) راه فهم و برداشت دقيق از آيه را ارائه كرده است و مى‌توان با دقت در ظرافت‌هاى به كار رفته در آيه و مقايسه ميان يك آيه و آيه ديگر، به هدف نهايى يك آيه پى برد. كوتاه سخن اين كه امامان معصوم (ع) هر گاه دست به تفسير آيه‌اى مى‌زدند، بيشتر مى‌خواستند پيروان خود را به نكات و ظرافت‌كارى‌هاى قرآن توجه دهند تا با توجه به دقايق و نكته‌سنجى‌ها، معانى‌اى بلندتر و گسترده‌تر و فراتر از سطح ظاهرى آيه به‌دست آورند.[٢]

شيوه دوم تفسير قرآن به قرآن، آن است كه در آيه‌اى سخنى آمده است ولى ظاهراً نه از نظر معنوى و نه از نظر لفظى با موضع ابهام در آيه ديگر ارتباطى ندارد؛ اما مى‌توان براى برطرف كردن آن ابهام بدان تمسك جست.

آيه سرقت و السارق و السارقه فاقطعوا ايديهما[٣] از همين قبيل است؛ كه در آن، موضع قطع دست سارق مبهم است، ولى امام‌ جواد (ع) با تمسك به آيه و أن المساجد لله فلا تدعوا مع الله احدا[٤] موضع قطع دست را بن انگشتان تعيين و ابهام آيه سرقت را بر طرف كردند؛ با اين بيان كه سارق بر خودش جنايت روا داشته است و لذا كيفر دزدى او هم بايد به اعضاى مرتبط به خودش بازگردد و چون مواضع سجود از آن خدا است و در ملك خدا كسى با او شريك نيست و از طرف ديگر چون كف دست جزو مواضع سجود است، مشمول كيفر قطع- كه مربوط به فرد مجرم است- نخواهد شد.[٥]

٤. تفسير قرآن به سنت در روايات تفسيرى اهل بيت (ع)

پيش از ورود به بحث تذكر چند نكته لازم است:

[١] . محمدهادى معرفت، التفسير و المفسرون فى ثوبه القشيب، ج ١، ص ٤٦.

[٢] . تفسير و مفسران، ج ١، ص ٤٧٩.

[٣] . و مرد و زن دزد را به( سزاى) آن چه كرده‌اند، دستشان را ببريد.( مائده، آيه ٣٨)

[٤] . و مساجد ويژه خدا است، پس هيچ كس را با خدا مخوانيد.( جن، آيه ١٨)

[٥] . محمّد بن مسعود العياشى، تفسير العياشى، ج ١، ص ٣١٩؛ تفسير و مفسران، ج ٢، ص ٢٠.