از اين روايت به‌خوبى مى‌توان استفاده كرد كه در زبان امامان معصوم (ع)، تبيين و تفصيل جزئيات احكام الهى از سوى پيامبر اسلام (ص)، تفسير آيات قرآن به شمار مى‌آيد؛ همان چيزى كه آيت‌الله معرفت با اعتماد بر آن اعتقاد دارد پيامبر (ص) تمامى قرآن را تفسير كرده است.

٤. كاربرد خبر واحد در تفسير[١]

پيشتر اشاره كرديم كه معناى مشهور حديث، نقل سنت است و سنت نزد مشهور به معناى گفتار، كردار، و تقرير معصوم (ع) است.

آيت‌الله معرفت (قدس‌سره) معتقد است تا سنّت به‌صورت منقول در نيايد و به‌صورت رو در رو از معصوم (ع) دريافت شود، در حجيت و اعتبارش جاى بحث و گفت‌وگو نيست‌[٢] زيرا حجيت سنت پيامبر (ص) و امامان معصوم (ع) به عقيده شيعه به دلايل مختلفى از قرآن و روايات و عقل و اجماع ثابت شده است و در صورت دريافت مستقيم از معصوم (ع) چيزى كه حجيت آن را زايل سازد و يا زمينه ترديد در آن را فراهم سازد، وجود ندارد.

اما اگر سنت با واسطه و از طريق نقل و گزارش ديگران دريافت شود، دو صورت دارد: گاهى ناقلان و راويانش به حد تواتر كه به خودى خود موجب علم به مضمون خبر مى‌شود، مى‌رسد و گاهى به اين اندازه نمى‌رسد. در

[١] . محمد بن يعقوب كلينى، الكافى، ج ١، ص ٢٨٦.

[٢] . بحث كاربرد خبر واحد در تفسير، در چاپ اول التفسير و المفسرون اصلًا به چشم نمى‌خورد، اما در چاپ دوم آن‌كه در سال ١٣٨٤ شمسى از سوى آستان قدس رضوى منتشر شده است، پس از بحث درباره انواع تفسير مأثور، تحت عنوان« موضع الحديث من التفسير» مطرح مى‌شود و در ترجمه‌هاى موجود كه گويا در فاصله زمانى دو چاپ اول و دوم عربى انجام شده است، به كوتاهى مطرح مى‌گردد. به نظر مى‌رسد ارائه اين بحث در ترجمه‌هاى فارسى به صورت اجمال و اختصار انجام شده و سپس در چاپ دوم عربى به تفصيل بسيار سودمند گراييده است، و عين همين مطالب با اندكى تفاوت در التفسير الاثرى الجامع نيز به چشم مى‌خورد كه با توجه به انتشار اين تفسير پيش از چاپ دوم التفسير و المفسرون، بايد گفت مطلب ياد شده براى اولين بار در التفسير الاثرى چاپ و سپس به چاپ دوم التفسير و المفسرون اضافه گرديده است.