خدا (ص) است و در آيه قرآن نيز آمده است. آن گاه تفصيلًا درباره آن سخن گفت و فرمود: ... زيرا وقتى خداوند فرمود: وامسحوا برؤوسكم، چنين دريافتيم كه بايد برخى از سر مراد باشد به خاطر وجود باء.[١]

سپس استاد معرفت در توضيح اين روايت تفسيرى مى‌نويسد:

يعنى خداوند اسلوب گفتار را تغيير داد و حرف ربط (باء) را ميان فعل و متعلَّق آن آورد؛ با اين كه در ظاهر، نيازى به آن نبود؛ زيرا هر دو فعل (غسل و مسح) متعدى به نفسه هستند و گفته مى‌شود: مسحه مسحا و غسله غسلا. پس ناگزير بايد در اينجا دليلى باشد و نكته‌اى معنوى در نظر باشد كه چنين زيادى به ظاهر غير لازمى در آيه آمده است. امام (ع) به اين نكته خفى اشاره كرده كه با توجه به موضع حرف (باء) در اين جا، تبعيض در محل مسح را روشن مى‌سازد.[٢] ضمناً روشن گرديد كه چگونه امام (ع) راه استفاده از قرآن را نشان مى‌دهد و به‌ زراره‌ مى‌آموزد كه چگونه مى‌توان از نكات و ظرايف به كار رفته در تعابير قرآنى، فايده كلان برد و احكام فراوانى استنباط نمود. از همين‌جا است كه متذكر شديم روش تفاسير امامان (ع)، بيشتر براى تعليم شيوه دستيابى به حقايق قرآنى است، تا با دقت در دقايق كلامى قرآن، بهره‌بردارى كلان حاصل شود.[٣]

بنابراين، اهل بيت (ع) بر اساس قواعد و زبان عربى، قرآن كريم را تفسير و تأويل مى‌كنند و اين نكته كاملًا در روايات آنان (ع) آشكار است. پس به راحتى مى‌توانيم بگوييم يكى از منابع تفسيرى آنان (ع)، قواعد و زبان عربى است.

٣. تفسير قرآن به قرآن در روايات تفسيرى اهل بيت (ع)

مهم‌ترين منبع ائمه (ع) در تفسير قرآن كريم، خودِ قرآن مجيد است. اينان (ع) با الهام از پيامبر اكرم (ص)، بر اين اساس كه قرآن خود مفسر خود است، در تفسير آيات قرآن، نخست از خود قرآن بهره مى‌گرفتند. اين روش از چند جهت حائز اهميت بود. نخست اين كه قرآن، سندى است كه از هر گونه‌

[١] . محمد بن يعقوب كلينى، الكافى، ج ٣، ص ٣٠.

[٢] . محمدهادى معرفت، التفسير و المفسرون فى ثوبه القشيب، ج ١، ص ٤٥٢.

[٣] . تفسير و مفسران، ج ١، ص ٤٦٩.