معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٩ - روش تفسيرى اهل بيت(ع)

استاد، روايات تفاسير اثرى شيعه را مورد بررسى دقيق قرار داده‌اند و اغلب روايات اين تفاسير را به دلايل سندى و متنى، غير معتبر مى‌دانند. ايشان، تفسير عياشى‌ و تفسير فرات كوفى‌ را به دليل حذف اسناد، تفسير ابن حجّام‌ را به دليل روايات مقطوع الاسناد، تفسير ابوالجارود را به دليل ضعيف بودن راوى، تفسير منسوب به امام‌ حسن عسكرى‌ (ع) را به دليل مجهول‌الحال بودن راويان، تفسير نعمانى‌ را به دليل مجهول بودن مؤلف، تفسير قمى‌ را به دليل در بر داشتنِ رواياتِ ساختگى يكى از شاگردان مجهول‌الحالِ‌ على بن ابراهيم قمى‌ و نهايتاً قريب به اتفاق روايات تفاسير البرهانِ بحرانى‌ و نورالثقلين حويزى‌ را به دليل اسناد ضعيف، مرسل و مقطوع‌السند و ناسازگارى با اصول عقايد و مبانى شريعت و عقل سليم و علم قطعى؛ فاقد اعتبار مى‌دانند.[١]

روش تفسيرى اهل بيت (ع)

حال كه پيش‌فرض‌هاى استاد معرفت را درباره روش تفسيرى اهل بيت (ع) مورد توجه قرار داديم، سعى خواهيم كرد بر اساس آن پيش‌فرض‌ها، ديدگاه استاد معرفت را درباره روش تفسيرى اهل بيت (ع) مورد بررسى قرار دهيم. نخست ويژگى‌هاى تفسيرى آن بزرگواران (ع) را به تفكيك گزارش مى‌كنيم و در پايان به نتيجه‌گيرى مى‌پردازيم.

تذكر يك نكته در اينجا لازم است و آن اين كه منظور از روش تفسيرى در اين مقاله، از باب تغليب، هم بحث‌هاى تفسيرى و هم بحث‌هاى تأويلى را در بر مى‌گيرد. بنابراين، استفاده از روايت‌هاى تأويلى و ذكر ويژگى‌هاى روايات تأويلى اهل بيت (ع)، در بحث‌هاى تفسيرى، نه از باب خلط مطالب و موضوعات، بلكه بدين جهت است كه اشتراكات روايات تفسيرى و تأويلى اهل بيت (ع)، در مبانى و روش، به حدى است كه جز تفاوتِ اندكِ خاصِ هر دسته كه مبانى و روشِ خاصِ خود را مى‌طلبد، تفاوتِ ديگرى ميان آن‌ها به چشم نمى‌خورد. به ديگر سخن، منابع هر دو دسته روايات، به لغت و قواعد

[١] . همان، صص ٤٥١- ٤٤٤.