معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٤٦ - روايى يا ناروايى مراجعه به اهل كتاب

كتاب‌هاى تفسيرى و حديثى خود ضبط و ثبت مى‌كردند و بدين‌وسيله، كتاب‌هاى تفسيرى را از اين روايات انباشتند.[١]

روايى يا ناروايى مراجعه به اهل كتاب‌

درباره مراجعه به اهل كتاب و روايت اسرائيليات، دو ديدگاه كلى وجود؛ برخى از نويسندگان معاصر براى اثبات روايى و نيز توجيه رجوع برخى از صحابه به اهل كتاب به شمارى از آيات، روايات و سيره صحابه استناد جسته‌اند. در قرآن كريم با دو دسته از آيات روبه‌رو هستيم. يك دسته در ظاهر، دانشمندان يهود و نصارا را «اهل الذكر» و پيروان اين دو دين آسمانى را «اهل كتاب» معرفى كرده و ديگران را به مراجعه و پرسش از آنان فرا مى‌خواند و چه بسا آنان را گواه بر درستى حقايق قرآنى و رسالت پيامبر (ص) مى‌گيرد.[٢] دسته ديگر، در مقام شناسايى چهره زشت و عملكرد سوء يهوديان در گمراهى مسلمانان و بدنام كردن آيين اسلام برآمده و كينه و دشمنى و مقاصد شوم آنان را بر ملا ساخته، به شدت مسلمانان را از مراجعه، گوش فرادادن و اعتماد به سخنان آنان نهى كرده است، خطرات آنان را به مسلمانان گوشزد مى‌كند.[٣] از جمله شاخص‌ترين آيات مورد استناد براى جواز بلكه وجوب مراجعه و اهل كتاب، آيه ٧ سوره انبياء و آيه ٤٣ سوره نحل است كه خداوند خطاب به مشركان- كه به روش رسالت پيامبر (ص) خرده مى‌گرفتند- مى‌فرمايد: براى آگاهى از رسالت پيامبر (ص) به اهل ذكر (آگاهان اهل كتاب) مراجعه كنند. اين آيات با مدعاى طرفداران جواز رجوع مسلمانان به اهل كتاب و بهره‌مندى از آنان سازگار نيست و بلكه صرفاً در مقام احتجاج و پاسخ‌گويى به شبهات‌

[١] . محمد حسين ذهبى، التفسير و المفسرون، ج ١، صص ١٧٨- ١٧٦؛ سيدمحمدحسين طباطبايى، الميزان فى تفسير القرآن، ج ١١، صص ١٣٤- ١٣٣.

[٢] . ر. ك: بقره، آيه ٢١١؛ آل عمران، آيه ٩٣؛ اعراف، آيه ١٣٦؛ يونس، آيه ٩٤؛ رعد، آيه ٤٣؛ اسراء، آيه ١٠١؛ نحل، آيه ٤٣ و انبياء، آيه ٧٧.

[٣] . ر. ك: بقره، آيات ٧٥، ٧٩، ١٠٩، ١٣٠، ٢٠٨؛ آل عمران، آيه ١١٨؛ نساء، آيه ٤٦؛ مائده، آيات ١٣، ٤١، ٨٢؛ انعام، آيه ٦٨؛ كهف، آيه ٢٢ و عنكبوت، آيه ٥١.