معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٤ - ١ نقش اهل البيت(ع) در تفسير قرآن كريم

قرآن را تفسير مى‌كردند.

اين كه روش تفسيرى اهل البيت (ع) داراى چه ويژگى‌هايى است؟ ائمه معصومين (ع)، از ارائه اين روش، چه هدف يا اهدافى را دنبال مى‌كردند؟ آيا روش تفسيرى آنان ثابت بوده است يا متناسب با هر عصر و زمانى، دستخوش تغييرات جزئى و يا كلى مى‌شده است؟ رويكرد تفسيرى آنان ارشادى بوده است يا مولوى؟ آن چه در اينجا بدان خواهيم پرداخت، جست‌وجوى پاسخ برخى از پرسش‌هاى بالا در آثار استاد آيت‌الله معرفت است.

پيش‌فرض‌هاى روش تفسيرى اهل البيت (ع) از ديدگاه آيت‌الله معرفت‌

پيش از پرداختن به بررسى روش تفسيرى اهل البيت (ع)، شايسته است برخى از پيش‌فرض‌هاى روشِ تفسيرى آنان را از ديدگاه استاد معرفت مورد توجه قرار دهيم. استاد معرفت ديدگاه خود را درباره روش تفسيرى اهل البيت (ع) بر پايه پيش‌فرض‌هايى استوار ساخته است، كه بدون توجه به آن‌ها، دستيابى، تبيين و نقد ديدگاه ايشان در اين زمينه، سخت خواهد بود. در اينجا به مهم‌ترين پيش‌فرض‌هاى استاد اشاره مى‌كنيم، تا راه براى بررسى همه‌جانبه ديدگاه ايشان هموار شود.

١. نقش اهل البيت (ع) در تفسير قرآن كريم‌

استاد در جلد نخست كتاب‌ التفسير و المفسرون فى ثوبه القشيب‌، در فصلِ هشتم، درباره نقش اهل البيت (ع) در تفسير، مفصل سخن گفته‌اند. در آغاز از حديث ثقلين ياد كرده و نكات قابل توجهى را مطرح كرده است، ايشان درباره نقش اهل البيت (ع) در تفسير قرآن كريم نوشته‌اند:

اين امور، مقتضاى تلازم و جدايى‌ناپذيرى كتاب و عترت است؛ از اين رو رهيابى به وسيله يكى از اين دو، بدون ديگرى ممكن نيست؛ زيرا نقش قرآن، تشريع و تأسيس احكام است و نقش عترت، همچون پيامبر