معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٢٩ - تفسير طبرى

مؤلف مقدمه‌اى بسيار مفيد دارد كه از بهترين مقدمه‌هاى تفسيرى به‌شمار مى‌رود. (شامل ١٢ مقدمه علمى و سودمند). اين تفسير از آثار گران‌بهاى شيعه است.

مرحوم‌ ملامحسن فيض‌، علاوه بر روايات، بر لغت و ادبيات نيز در برخى مواقع تكيه كرده است. گاه منبع حديث را ذكر كرده و در برخى آيات به مباحث عقلى يا عرفانى نيز اشاراتى دارد.

كنز الدقائق و بحر الغرائب‌

تفسير كنز الدقائق‌، تأليف‌ ميرزا محمد جمال‌الدين قمى‌ معروف به‌ مشهدى‌، شاگرد فيض كاشانى‌ و متوفاى ١١٢٥ ق. است. شيوه مرحوم‌ مشهدى‌، مشابه روش‌ فيض كاشانى‌ در تفسير صافى‌ است.

تفاسير روايى اهل سنت‌

تفسير طبرى‌

يكى از تفاسير معروف اهل سنت، تفسير جامع البيان عن تأويل آى القرآن‌، تأليف‌ ابو جعفر محمد بن جرير طبرى‌، معروف به‌ تفسير طبرى‌ است. وى از دانشمندان قرن سوم و چهارم هجرى است. او در سال ٢٢٤ هجرى قمرى در شهر آمل از استان مازندران كه در آن زمان به «طبرستان» معروف بود، متولد و در سال ٣١٠ ه. ق در بغداد وفات كرده است. وى از دانشمندان به نام در علم قرائت، حديث، فقه، تاريخ، علوم قرآن و تفسير به شمار مى‌آيد. طبرى‌ از جمله دانشمندان طراز اول اهل تسنن است كه در بسيارى از علوم زمان خود امام و پيشوا شمرده مى‌شد.

او در آغاز، پيرو مذهب فقهى شافعى بوده، اما بعدها خود مكتب فقهى مستقلى تأسيس كرد. كتب فقهى‌ طبرى‌ تا مدتى پيرو داشت، ولى به‌تدريج از بين رفت. ابن نديم‌ در الفهرست‌، از عده‌اى از فقها نام مى‌برد كه پيرو مذهب فقهى طبرى بوده‌اند.