معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٠٧ - چكيده

جايگاه تفاسير روايى از ديدگاه آيت‌الله معرفت‌

حسين علوى مهر[١]

چكيده‌

اين مقاله به جايگاه تفاسير روايى از منظر استاد معرفت مى‌پردازد؛ با اين توضيح كه تفسير روايى كه تفسير قرآن با روايات پيامبر (ص) و ائمه معصومين (ع) و نيز روايات صحابه و تابعين است با سابقه‌ترين روش مى‌باشد. اين نوع تفسير از زمان پيامبر (ص) تحقق پيدا كرده است كه مراحلى دارد، يكى از مراحل مهم آن تلاش‌هاى اهل‌بيت (ع) و نقش آنان در گسترش تفسير است. همچنين به تفسير در دوران صحابه، دوران تابعين، دوران پيروان تابعين و عصر تدوين (اواخر قرن سوم) مى‌توان اشاره كرد.

استاد معرفت بر اين باورند تفاسير روايى ضمن اينكه منبع بسيار خوبى براى شرح قرآن مى‌باشند، داراى آفاتى از جمله ضعف اسناد تفسيرى، وجود روايات جعلى و اسرائيلى است كه بايد تفسيرها از اين آفات پالايش شوند. تفاسير روايى گاهى روايى محض و گاهى روايى اجتهادى هستند، مهم‌ترين تفاسير روايى (محض) شيعه عبارتند از تفسير عياشى‌، تفسير قمى‌، تفسير البرهان‌، نورالثقلين‌ و تفسيرهاى روايى اجتهادى شيعه عبارتند از تفسير صافى‌، كنزالدقائق‌ و .... و تفسير در المنثور از سيوطى‌ از تفاسير روايى محض اهل سنت است و تفاسير روايى اجتهادى اهل سنت‌ تفسير طبرى‌، معالم التنزيل‌، تفسير ابن كثير،

[١] . عضو هيأت علمى جامعة المصطفى العالمية.