در ارتباط با شأن نزول آيه: أَ جَعَلْتُمْ سِقايَةَ الْحاجِّ وَ عِمارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ كَمَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ[١] در روايات مى‌خوانيم كه اين آيه زمانى نازل شد كه‌ حمزه‌، اميرمؤمنان، عباس‌ و شيبه‌ در مسجدالحرام جمع شدند و برخى از آنان نسبت به آب دادن به زائران خانه خدا فخر مى‌فروختند كه اين آيه نازل شد.

علامه‌ طباطبايى‌ (ره) پس از نقل اين روايت مى‌نويسد كه با تاريخ قطعى نمى‌سازد، زيرا اجتماع اين افراد از حيث تاريخى در يك زمان امكان نداشت. چون اين آيه در سوره توبه است و سوره توبه در سال نهم هجرى در مدينه نازل شد. در حالى‌كه‌ حمز ه سيدالشهدا در سال سوم هجرى در جنگ احد به شهادت رسيده بود و جعفر هم قبل از هجرتِ پيامبر به مدينه، به حبشه مهاجرت كرد و در ايام فتح خيبر (سال هفتم) به مدينه آمد. پس اين افراد نمى‌توانند على‌القاعده همزمان با هم جمع شوند.[٢]

در ذيل آيه ٢٤٧ سوره بقره:

وَ قالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طالُوتَ مَلِكاً قالُوا أَنَّى يَكُونُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنا وَ نَحْنُ أَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَ لَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِنَ الْمالِ قالَ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفاهُ عَلَيْكُمْ وَ زادَهُ بَسْطَةً فِي الْعِلْمِ وَ الْجِسْمِ وَ اللَّهُ يُؤْتِي مُلْكَهُ مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِيمٌ‌

كه به اتفاق شيعه و اهل سنت درباره انفاق اميرمؤمنان‌ على‌ (ع) نازل شده است، عده‌اى همانند فخر رازى‌، اين آيه را درباره انفاق‌ عثمان‌ و عبدالرحمان بن عوف‌ در جنگ تبوك دانستند، زيرا عثمان‌ در جنگ تبوك هزار شتر و هزار دينار براى جنگ انفاق و عبدالرحمان بن عوف‌ هم نصف مالش چهار هزار دينار را انفاق كرد.[٣]

استاد پس از نقل اين‌گونه اظهارات از قول علامه‌ امينى‌ نقل مى‌كند كه سازندگان اين روايت جعلى فراموش كردند كه آيه مورد بحث، يكى از آيات سوره بقره است، يعنى اولين سوره‌اى كه در مدينه نازل شده است، در حالى‌كه‌

[١] . توبه، آيه ١٩.

[٢] . سيدمحمدحسين طباطبايى، الميزان فى تفسير القرآن، ج ٩، صص ٢١٦- ٢١٥، با اندكى تصرف.

[٣] . تفسير فخر رازى، ج ٧، ص ٤٥.