معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢٣٢ - ٤ رفع اجمال از آيات، بخشى از خدمات پيامبر اكرم(ص)

علاوه بر اينكه ممكن است حتى نسبت به‌عنوان تعليم نيز گفته شود كه چه كسى و كدام لغوى گفته است كه «تعليم» يعنى تسهيل راهى كه پيمودن آن دشوار است؟

٢. نياز فعلى به تفسير معصوم‌

اگر دشوار بودن راه به اين معنا باشد كه فقط امكان ذاتى و شأنى براى آموختن و پيمودن وجود دارد، ولى ممكن است هرگز بدون تعليم رسول الله و اهل بيتش مفاهيمى از قرآن آموخته نشود، مطرح كردن معلم بودن رسول، چه مشكلى را حل مى‌كند؟ بالاخره ما براى اينكه مشكل فعلى و عملى ما در فهم آيات حل شود، نياز داريم كه به آن‌ها رجوع كنيم؛ خواه امكان بالقوّه فهم قرآن بدون تفسير آنان وجود داشته باشد يا نداشته باشد.

٣. گواهى خود قرآن به «ثقل و تشابه» در عرض گواهى به نورانيت و هدايت‌

قرآن نسبت به آياتش تعبير «قول ثقيل» دارد و هم از بخشى از آيات به‌عنوان «متشابهات» ياد مى‌كند. در جاى خودش ثابت شده كه يكى از عوامل «تشابه» علوّ مضامين و قصور قالب‌هاى لفظى براى گنجاندن آن مفاهيم بلند، به ضميمه رعايت فصاحت و بلاغتِ در حدّ اعجاز است. رعايت همه اين جهات، تشابه مى‌آورد و رفع آن به كليد «رجوع به محكمات» از يك طرف و كليد «مفسّر معصوم» از طرفى ديگر نياز دارد.

٤. رفع اجمال از آيات، بخشى از خدمات پيامبر اكرم (ص)

اميرمؤمنان‌ على‌ (عليه السلام) در خطبه اوّل‌ نهج البلاغه‌ وقتى خدمات رسول مكرم را در ارتباط با قرآن بر مى‌شمرد، هم به رفع اجمال آن حضرت در «مجملات» اشاره مى‌كند و هم به رفع تشابه آن بزرگوار در «متشابهات». اگر بر اساس ظاهر بيان اميرمؤمنان‌ على‌ (عليه السلام) در خطبه اول قضاوت شود، روشن مى‌شود كه رسول مكرّم و اهل البيت در چهارده زمينه در ارتباط با قرآن، تفسير و تبيين دارند.