معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢١١ - چكيده

نقد و بررسى نظريه استقلال قرآن در تفسير

احمد قدسى‌[١]

چكيده‌

بررسى ميزان نقش روايات تفسيرى در تفسير آيات از اساسى‌ترين مسائل علوم قرآن است. برداشت بسيارى از محقّقان از عبارات‌ الميزان‌، اين است كه علامه‌ طباطبايى‌ (ره) به استقلال قرآن حتى از روايات در تفسير قائل است با اينكه سلوك عملى وى در الميزان‌ و گواهى برخى از شاگردان برجسته‌اش، برخلاف اين برداشت است.

ديدگاه آيت‌الله معرفت درباره اين مسأله، توجيه وى از عبارات مرحوم علامه، برداشت ما از مجموع آيات و روايات، پاسخ از ادله علامه (در فرض صحت برداشت فوق) و بهترين توجيه براى اين عبارات، در نوشتار حاضر مورد بررسى قرار گرفته است.

نتيجه تحقيق اين است كه نظر علامه همان نظر محققان اصولى شيعه است و بر اساس قرائن قطعيه، در مقام نفى و ردّ توقف فهم قرآن در همه آيات به روايات (به گونه موجبه كليه) است؛ نه نيازمندى به روايات در بعضى آيات يا برخى از مراحل فهم (به گونه موجبه جزئيه).

كليد واژه‌ها: قرآن، سنّت، تفسير، الميزان‌، علامه‌ طباطبايى‌.

[١] . عضو هيأت علمى جامعة المصطفى العالمية.