معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ١٩٥ - ادله آيتالله خوئى

زمينه موضع‌گيرى را بوجود مى‌آورد. در استناد به خبر واحد نمى‌توان از نزاع‌هاى كلامى پس از قرن دوم غافل شد. بخشى از اين استنادها در عقايد و تفسير در مسائل صفات حق و تشبيه و متنزيه، نقض امامت، جريان مرجئه، قدريه، نفى ارث از پيامبر با استناد خبر واحد، طرح شده است. از كلمات‌ سيد مرتضى‌ به‌خوبى استفاده مى‌شود كه با شكل جدلى در برابر مخالفين سخن مى‌گويد و سخن او به اخبار غير احكام ناظر است. گويى در پاسخ به شبهات اهل سنت و استفاده‌هايى است كه آنان در باب عقايد كرده‌اند.[١] حتى كسانى مانند نائينى‌ دليل مخالفت‌ سيد مرتضى‌ با خبر واحد را مخالفت وى با استنادات اهل سنت در حوزه عقايد دانسته‌اند.

در برابر، كسانى در تفسير به اخبارى متفردانه در فهم قرآن استناد كرده، و معانى شگفت‌انگيز به قرآن نسبت داده‌اند؛ يا از اين طريق در جست‌وجوى راهى براى اعمال عقايد كلامى بر آمده‌اند. و همه اين نكات را نمى‌توان در بستر موافقت‌ها و مخالفت‌ها ناديده گرفت.

ادله موافقان حجيت خبر واحد در تفسير

همان‌طور كه در پيشينه بحث اشاره شد، طرح حجيت خبر واحد در تفسير در اين اواخر و با صراحت از سوى معدود كسانى مطرح شده است، از جمله اين موافقان، آيت‌الله‌ خوئى‌ است. به اين جهت ما صرف‌نظر از عوامل گرايش، به طرح ادله از ايشان آغاز مى‌كنيم.

ادله آيت‌الله خوئى‌

آيت‌الله‌ خوئى‌ هر چند در آغاز بحث خود درباره اعتماد به ظن مى‌گويد: ترديدى در عدم جواز اكتفاى به ظن نيست، در جايى كه بايد معرفت عقلى باشد، مانند آنكه معرفت بارى، يا معرفت شرعى باشد، زيرا با اعتماد به ظن، صدق معرفت نمى‌كند و تحصيل ظن باعث خروج از ظلمت جهل به نور علم‌

[١] . رسائل، ج ١، ص ٢٧.