معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ١٧٦ - ٢ ديدگاه موافقان حجيت روايات تفسيرى

جايز است و تحقيق و تفحص براى پى بردن به صدق او لازم نيست. و از اين جهت فرقى نيست بين آنجا كه خبر او مربوط به اعمال و تكاليف باشد و يا آنجا كه اثرى عملى بر آن مترتب نشود.

ايشان در پايان اين بحث مى‌گويد:

وبالجملة لا مجال للاشكال في حجية خبر الواحد في باب التفسير مطلقاً.[١]

بنابراين بدون هيچ اشكالى حجيت خبر واحد به‌طور مطلق در باب تفسير مورد پذيرش است.

٢. ٣. استاد جعفر سبحانى‌ در كتاب‌ كليات فى علم الرجال‌ تحت عنوان: علم الرجال و الأحاديث غير الفقهيه‌ چنين آورده‌اند:

انّ الرجوع الي علم الرجال لا يختصّ بمورد الروايات الفقهية، فكما انّ الفقهيه لا منتدح له عن الرجوع الي ذلك العلم ليميز الصحيح عن الساقط فهكذا المحدّث و المورّخ الاسلاميان يجب عليهما الرجوع الي علم الرجال في القضايا التاريخية و الحوادث المؤلمة و المُسرّة ....[٢]

مراجعه به علم رجال به مورد روايات فقهى اختصاص ندارد، بنابراين همان گونه كه فقيه براى شناخت و تميز دادن روايات صحيح از روايات غير معتبر چاره‌اى جز مراجعه به علم رجال ندارد، محدث و مورخ اسلامى نيز واجب است كه در قضاياى تاريخى و حوادث دردناك يا مسرت‌بخش به اين علم مراجعه كند.

از عبارت فوق استفاده مى‌شود كه ايشان نيز خبر واحد را در همه زمينه‌ها حجّت و معتبر مى‌دانند، چرا كه مى‌دانيم وجوب مراجعه به علم رجال در هر زمينه معنايش حجّت دانستن روايات در آن باب است، والّا وجوب مراجعه بى‌معنا و لغو مى‌نمايد.

٢. ٤. از جمله موافقان حجيت روايات تفسيرى بايد از استاد بزرگوار حضرت آيت‌الله معرفت (ره) نام برد. از آنجا كه در ميان موافقان كمتر كسى مثل ايشان به‌طور مبسوط و مستقل اين بحث را منقح ساخته است، و ديدگاه ايشان از جهتى با ساير قائلان به حجيت نيز تفاوت دارد، بسيار به جا است كه‌

[١] . همان، صص ١٧٦- ١٧٤.

[٢] . جعفر سبحانى، كليات فى علم الرجال، ص ٤٩٠.