است بنابراين كشمشى كه در ميان برنج يا كبّه يا درون چيزى (مانند دلمه) و مثل اينها قرار داده مى‌شود اشكالى ندارد اگر چه آبى در آن وارد شود و بجوشد تا چه رسد به اين كه مشكوك باشد.

(١)

مسأله ٢٢- ظاهر آن است كه حرمت آنچه كه خود به خود مى‌جوشد از اقسام عصيرى كه گفتيم حرام است‌

، برطرف نمى‌شود مگر اين كه سركه شود مانند شراب؛ زيرا شراب فقط وقتى حلال مى‌شود كه با انقلاب، سركه شود و ذهاب دو ثلث در آن نتيجه‌اى ندارد. و اما حرمت آنچه كه به وسيله آتش و مانند آن مى‌جوشد، به ذهاب دو ثلث آن، برطرف مى‌گردد و احتياط آن است كه به وسيله آتش يا چيزى كه او را به جوش درآورد، باشد- نه به هوا و طولانى بودن مكث آن- البته ذهاب دو ثلث آن لازم نيست كه در حال جوشيدن آن باشد بلكه ذهاب دو ثلث در صورتى كه منتسب به آتش باشد و لو به ضميمه آنچه كه بعد از جوشيدن و قبل از آنكه سرد شود، از آن كم مى‌شود، باشد، پس اگر آب انگور در ديگى باشد كه روى آتش است و بجوشد تا آنكه نصف آن- سه ششم آن- برود سپس ديگ را روى زمين قرار دهد و قبل از آنكه سرد شود يك ششم ديگر آن به وسيله بالا رفتن بخار برود در حلال بودن آن كفايت مى‌كند.

(٢)

مسأله ٢٣- اگر آب انگور جوشان قبل از آنكه دو ثلث آن از بين برود، شيره شود

بنابر احتياط، در حلال بودن آن كافى نيست.

(٣)

مسأله ٢٤- اگر آب انگور با آب مخلوط شود سپس بجوشد و دو ثلث مجموع آنها از بين برود در حلال بودن آن اشكال است‌

مگر اينكه معلوم شود كه دو ثلث آب انگور از بين رفته است.

(٤)

مسأله ٢٥- اگر مقدارى آب انگور نجوشيده روى آب انگورى كه مى‌جوشد، قبل از ذهاب دو ثلث آن، ريخته شود

واجب است كه دو ثلث مجموع آنچه كه از آب انگور اول، باقى مانده با آنچه كه مرتبه دوّم روى آن ريخته شده، از بين برود و آنچه كه ابتداء از آب انگور اولى، از بين رفته حساب نمى‌شود؛ پس اگر در ديگ نه رطل آب انگور باشد و بجوشد تا اينكه سه رطل آن از بين رود و شش رطل باقى بماند سپس نه رطل ديگر روى آن بريزد و پانزده رطل گردد واجب است كه بجوشد تا ده رطل از بين رود و پنج رطل باقى بماند و از بين رفتن نه رطل و باقى ماندن شش رطل آن كفايت نمى‌كند البته اصل اين كار خلاف احتياط است، پس احتياط آن است كه هر كدام آنها جداگانه پخته شود اگر چه آنچه كه ذكر كرديم وجهى دارد.

(٥)

مسأله ٢٦- اشكالى ندارد كه قبل از ذهاب دو ثلث، چيزى مانند كدوى حلوايى و گلابى و سيب و غير آنها، در آب انگور ريخته شود

و در آن بپزد تا آنكه دو ثلث آن از بين برود؛ پس اگر حصير حلال شود آنچه كه توى آن پخته نيز حلال مى‌شود، ولى اگر آنچه كه توى آن انداخته شده، از چيزهايى باشد كه آب انگور را به خودش جذب مى‌كند حلال بودن آن حتما به ذهاب‌