امّا اهلى آنها پس از آنها جميع اصناف گوسفند و گاو و شتر حلال است و اسب و قاطر و الاغ مكروه است و كراهت اولى خفيف‌تر است. و غير اينها از حيوانات برّى و خشكى حرام مى‌باشد مانند سگ و گربه و غير اينها. و اما وحشى آنها، پس از آنها آهو و بچه راه افتاده و مستقل آهو و گاو كوهى و قوچ كوهى و الاغ وحشى حلال مى‌باشد. و از آنها سباع حرام است و «سباع»، حيوانى است كه پاره كند و داراى ناخن و دندان باشد، نيرومند باشد مانند شير و پلنگ و يوزپلنگ و گرگ يا ضعيف باشد مانند روباه و كفتار و شغال. و همچنين خرگوش حرام است اگر چه از سباع نباشد. و همچنين همه حشرات حرام است مانند مار و موش و موش دو پا و جوجه‌تيغى و جيرجيرك و ابو جعران و كك و شپش و غير اينها از آنچه كه قابل شمارش نيست. و همچنين آنكه مسخ شده مانند فيل و ميمون و خرس و غير اينها حرام مى‌باشد.

(٢)

مسأله ٦- از پرنده، تمام اقسام كبوتر حلال است‌

مانند قمرى كه كبود است و دباسى كه (يك نوع) كبوتر سرخ است و ورشان كه (يك نوع) كبوتر سفيد است و درّاج قبج (پرنده‌اى شبيه كبك) و مرغ سنگ خوار تيهو، مرغابى، و پرنده خوش صدا و هوبره و درنا و همه اقسام مرغ خانگى و همه اقسام گنجشك كه از جمله آنها است بلبل و سار و چكاوك و آن پرنده‌اى است كه كاكل بر سر دارد. و هدهد و خطاف كه در خانه‌ها لانه مى‌گذارد و مأنوسترين پرنده به مردم است و جغد كه داراى سر و نوك كلفت است و گنجشكها را شكار مى‌كند و رنگش نقطه نقطه است نصف آن سياه و نصف ديگرش سفيد است و كبوتر صوام و آن پرنده‌اى است كه رنگ خاكى دارد و داراى گردن دراز است و اكثرا در درخت خرما بيتوته مى‌كند. و شقراق و آن پرنده سبزى است و نمكى مى‌باشد و به اندازه كبوتر است و سبز بودن آن خوب و پر است و در بالهايش سياهى است و به رنگ سرخ و سبز و سياه خطكشى شده است، اينها از پرنده، مكروه مى‌باشد و چيزى از اينها حتى خطاف بنابر اقوى، حرام نمى‌باشد. و خفاش و طاووس و هر صاحب پنجه- چه قوى باشد كه با آن پرندگان را صيد كرده و بدرّد مانند باز و قوش و عقاب و شاهين و قرقى يا ضعيف باشد كه بر آن قدرت نداشته باشد مانند لاشخور و كركس اينها از پرنده حرام مى‌باشند.