را مقيّد به زمان نمايد، حنث آن به انجام آن- و لو يك مرتبه- در آن زمان مى‌باشد. و اگر مطلق بگذارد مقتضاى آن هميشه و مادام العمرى مى‌باشد؛ پس اگر در مدت عمرش و لو يك مرتبه آن را انجام دهد، حنث تحقق پيدا مى‌كند.

(١)

مسأله ١٥- اگر بر انجام كارى قسم خورده باشد مانند روزه روزى- چه به زمان مقيد باشد مانند روزى از ماه شعبان يا مطلق باشد- فقط يك حنث براى آن مى‌باشد

در صورتى كه در آن وقت مشخص يا مطلق، آن را ترك نمايد. و همچنين است اگر بر ترك كارى به طور مطلق باشد چه آن را به زمان مقيد كرده باشد يا نه؟ پس وفاى به آن به اين است كه در آن وقت مشخص يا مطلق، آن را ترك نمايد. و حنث آن به واقع ساختن- و لو يك مرتبه- آن مى‌باشد؛ بنابراين، اگر آن را انجام دهد حنث نموده و قسم منحل مى‌شود. پس اگر چند مرتبه آن را انجام دهد، حنث آن فقط يك مرتبه مى‌باشد بنابراين، كفاره تكرار نمى‌شود. و بنابر اقوى امر همچنين است اگر قسم بخورد كه هر پنجشنبه‌اى روزه بگيرد يا قسم بخورد كه در هر جمعه‌اى دود نكشد پس حنث و كفاره اگر بيشتر از يك روز روزه را ترك نمايد يا بيشتر از يك جمعه، دود بكشد تكرار نمى‌شود و قسم با همان مخالفت اولى منحل مى‌شود و احتياط خوب است.

(٢)

مسأله ١٦- كفاره قسم آزاد كردن يك عبد يا اطعام ده مسكين يا پوشاندن آنها است‌

؛ پس اگر نتواند، سه روز روزه بگيرد. و تفصيل آن در كفارات مى‌آيد ان شاء اللّه.

(٣)

مسأله ١٧- همه قسم‌هاى راست مكروه مى‌باشند

چه بر گذشته يا بر آينده باشد. ولى اگر به وسيله آنها قصد دفع مظلمه‌اى از خود يا غير خود از برادرانش را داشته باشد بدون كراهت جايز است و لو اينكه دروغ باشد. بلكه چه بسا جهت دفع ظالم از خود يا عرضش يا از جان مؤمن يا عرض او، قسم دروغ واجب شود. و اقوى آن است كه «توريه» واجب نمى‌باشد اگر چه آن را خوب بتواند انجام دهد.

(٤)

مسأله ١٨- بنابر اقوى قسم به غير خدا در گذشته و آينده جايز است‌

اگر چه بر مخالفت آن گناه و كفاره‌اى مترتب نمى‌شود، كما اينكه در دعواها و مرافعات، قسمى نمى‌باشد كه سبب فصل نزاع گردد.

(٥)

نذر

(٦)

مسأله ١- «نذر»، التزام به كارى است به طور مخصوصى براى خداى متعال‌

؛ و به مجرد نيّت منعقد نمى‌شود بلكه حتما بايد با صيغه باشد. و «صيغه» چيزى است كه مفاد آن قرار دادن فعل‌