منع تدوين حديث انگيزه ها و پيامدها - شهرستانى، سيد على؛ مترجم سيد هادي حسيني - الصفحة ٧١٦ - ٤ ديه دندانها

از س- وى ديگر صاح-- ب مغنى تس- اوى دي- ه در دن- دان‌ه- ا را ب- ه ط- ور مطل-- ق- دندان‌هاى پيشين و پسين- به عطا نسبت داده است؛ يعنى در هر كدام ٥ شتر[١].

بر اساسِ اين قول، ديه همه دندان‌ها- كه ٢٨ دندان مى‌باشد- صد و چهل شتر مى‌شود، كه از ديه كامل انسان ٤٠ شتر فزون‌تر است.

از ابن عبّاس و عمر روايت شده كه در هريك از دندان‌هاى ثنايا، ٥٠ دينار ديه است و در ناجذ ٤٠ دينار، و در هر دندان آسيا ٢٥ دينار[٢].

بنابراين نقل، عمر در ديه دندان‌ها، رأى سومى دارد. همچنين رأى چهارمى براى عمر هست كه صاحب مغنى آن را نقل مى‌كند؛ يعنى تساوى ديه ميان همه دندان‌ها[٣]، اين رأى را به ابن عبّاس و عطا نيز نسبت داده‌اند[٤].

اين اختلاف رأى در ديه برآشفتگى نقل از صحابه- يا ناقلان از صحابه- دلالت دارد وگرنه بديهى است كه ديه هر روز تغيير نمى‌يابد و نمى‌توان گفت ديه در هر زمانى مقدارى است كه مغاير با اندازه‌اى مى‌باشد كه شارع مقدّس مشخص كرده است.

در حالى اين اختلاف رأى را در ميان پيروان مكتب تعبّد محض نمى‌يابيم؛ چراكه تكيه‌شان بر كتاب امام على عليه السلام مى‌باشد، كتاب اصيلى كه از زبان پيامبر صلى الله عليه و آله تدوين يافت.

اگر پيروان مكتب رأى و اجتهاد، به آنچه در كتاب امام على عليه السلام آمده، عمل مى‌كردند، اين تغاير عجيب را از يك صحابى- آن هم در يك مسئله- نمى‌يافتيم.

[١] . المغنى ٨: ٣٥٣، باب الأسنان.

[٢] . نيل الأوطار ٧: ٢١٧.

[٣] . المغنى ٨: ٣٥٣.

[٤] . همان.