منع تدوين حديث انگيزه ها و پيامدها - شهرستانى، سيد على؛ مترجم سيد هادي حسيني - الصفحة ٣١٥ - تأثير آرا بر فقه

دوم: ابو قَلابه از انس روايت كرده است كه رسول خدا و ابوبكر و عمر (بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌) را آشكار مى‌گفتند.

سوم: از انس درباره جهر به (بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌) و اخفاتِ آن سؤال شد، گفت: اين مسئله را نمى‌دانم.

پس ثابت شد كه روايت از انس در اين مسئله، آكنده از آشفتگى و اضطراب است و متعارض مى‌باشد. از اين رو بايد به ديگر ادله رجوع كرد.

و نيز در آن تهمتِ ديگرى است و آن اينكه:

على عليه السلام در جهر به تسميه مى‌كوشيد، ليكن وقتى حكومت به بنى اميه رسيد- براى پاكسازى نشانه هاى على- در منع از جهر كوشيدند.

شايد انس از ايشان ترسيد! به همين سبب، اقوالش در بسمله مضطرب است.

و ما در هر چه شك كنيم، در اين شك نداريم كه به هنگام تعارض ميان قول انس و ابن مُغَفَّل و بين قول على بن ابى طالب- كه در طول عمرش بر جهر پايدار ماند- پذيرش قول على اوْلى است.

اين، جوابِ قاطعى است در مسئله‌[١].

واين، كلامِ فخر رازى است كه نقش حكومت را در اختلاف احكام شرعى روشن مى‌سازد.

از ابن عبّاس نقل شده است كه گفت:

مردم آيه‌اى را از كتاب خداى متعال غافل شدند كه بر احدى جز پيامبر (و سليمان بن داود) فرود نيامد و آن (بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ) است‌[٢].

محمّد بن منصور مى‌گويد: شنيدم جعفر مى‌گفت:

مردم از اسمِ بزرگى غفلت كردند (بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌)[٣].

[١] . تفسير فخر رازى ١: ٢٠٦.

[٢] . الدرّ المنثور ١: ٢٠؛ الإتقان ١: ١١٦ و ٢١١؛ شعب الإيمان ٢: ٤٣٨، حديث ٢٣٢٨.

[٣] . رأب الصدع ١: ٢٥٥، رقم ٣٥٣.