منع تدوين حديث انگيزه ها و پيامدها - شهرستانى، سيد على؛ مترجم سيد هادي حسيني - الصفحة ١٣٤ - ابن مسعود و روايات منع

درباره ابن مسعود آمده است كه وى پشت سر وليد بن عَقَبه بن ابى مُعَيْط (والى عثمان بر كوفه) تقيه‌اى نماز گزارد، واينكه وليد نماز صبح را چهار ركعت گزارد و سپس گفت: برايتان بيفزايم؟! ابن مسعود به او گفت: از امروز به بعد، پيوسته با تو در زياده‌ايم‌[١]!

پس بر فرض صحّت نهى ابن مسعود از تدوين، اين كار مى‌تواند براى ترس از تازيانه عمر و حفظِ كيانِ اسلام باشد؛ زيرا مشهور است كه وى در «مِنى» با عثمان نماز را چهار ركعت خواند تا از فتنه و شر بپرهيزد با اينكه بر خلافِ آن معتقد بود.

به ابن مسعود گفتند: مگر تو برايمان حديث نمى‌كردى كه پيامبر در «مِنى» نماز ظهر را دو ركعت گزارد و ابوبكر آن را دو ركعت خواند؟

پاسخ داد: آرى، اكنون هم حديث مى‌كنم، ليكن عثمان امام (جلودار) است با او مخالفت نمى ورزم! مخالفت، شر برانگيز است‌[٢].

ازابن عوف رسيده كه- هنگامِ اعتراض به عثمان در اتمامِ نماز در مِنى- به ابن مسعود برخورد. ابن مسعود به او گفت: مخالفت، شر است! دريافتم كه عثمان نماز ظهر را چهار ركعت گزارد، من هم با اصحابم آن را چهار ركعت خواندم!

ابن عوف گفت: به من خبر رسيد كه عثمان چهار ركعت گزارد، من با يارانم دو ركعت خوانديم. اما اكنون همين را مى‌پذيرم كه تو مى‌گويى، نماز را با او چهار ركعت مى‌گزاريم‌[٣].

با اين شواهد، مى‌توان به خطِ مشى صحابه در صدر اسلام پى برد. آنان با اينكه در باطن، عقايدشان را حفظ مى‌كردند، مى‌خواستند كيانِ اسلام آسيب نبيند.

[١] . شرح العقيدة الطحاويه( قاضى دمشقى) ٢: ٥٣٢( چنان كه در كتابِ واقع التقيّه عند المذاهب والفرق الإسلاميّه: ١٠٦، آمده است).

[٢] . السنن الكبرى( بيهقى) ٣: ١٤٤، حديث ٥٢٢١؛ البداية والنهاية ٧: ٢١٨.

[٣] . تاريخ طبرى ٢: ٦٠٦، حوادث سنه ٢٩ ه-؛ و نگاه كنيد به: الكامل ٣: ٤٩٤؛ البداية والنهاية ٧: ١٥٤.