منع تدوين حديث انگيزه ها و پيامدها - شهرستانى، سيد على؛ مترجم سيد هادي حسيني - الصفحة ١٣٢ - ابن مسعود و روايات منع

اين سخن ابن مسعود در روايت ديگر كه گفت:

«إنّ ما في هذا الكتاب بدعة وفتنة وضلالة»

؛ در اين نوشته ها، به يقين، بدعت و فتنه است و گمراهى!

زيرا اگر تنها تسبيح و تحميد و تهليل و تكبير در آن جزوه ها بود، اين سخن از ابن مسعود معقول به شمار نمى‌رفت (با اينكه خودش آن را در نمازهايش بر زبان مى‌آوَرْد)؛

بازداشتن از اين كلماتِ پاكيزه از يك مسلمانِ عادى معقول نيست، چه رسد به يك صحابى بزرگ.

و اين سخن كه ممانعت در كلام ابن مسعود تنها به نگارش و ثبت برمى‌گردد (و اينكه نوشتن است كه گمراهى به شمار مى‌رود با چشم پوشى از مطلب نوشته شده) با عبارتِ ذكر شده سازگارى ندارد و عبارت بر آن دلالت ندارد؛ زيرا اينكه ابن مسعود مى‌گويد: «إنّ ما في هذا الكتاب» (آنچه در اين كتاب هست) اشاره دارد به اينكه مقصود محتواى كتاب است نه صرفِ تدوين وثبت مطلب، وگرنه مى‌گفت: «بدانيد كه نگارش، بدعت و فتنه است و گمراهى».

همين سخن را درباره تك روايتِ «عبدالرحمن بن اسود» مى‌گوييم كه ادعا مى‌كند در آن صحيفه، فضائل اهل بيت پيامبر صلى الله عليه و آله بود؛ زيرا به فرض اين روايت صحيح باشد، همه قرائن بر وجود مطلب دروغين و ساختگى در آن جزوه دلالت مى‌كند، بسا ادعا مى‌شود چيزى جزو سيره اهل بيت و فضائل آنهاست كه هيچ ارتباطى با حقيقت ندارد يا مبالغه است.

به هر حال، پذيرش اين مطلب كه ابن مسعود فضائل اهل بيت را نابود ساخته محال است؛ به ويژه آنكه وى از بزرگ‌ترين محدّثان فضائل و ناشرانِ فرهنگ آنهاست.

افزون بر اين، ابن مسعود در شيوه محو مكتوبات، چونان ابوبكر و عمر نبود؛ زيرا به شيوه سوزاندن ونابودى گسترده همه دستنوشته‌ها رونياورد، بلكه از روش پاك سازى با آب استفاده كرد كه راهى شرعى براى محو كتاب‌هاى منحرفى است كه در آنها نامى از نام‌هاى خدا و پيامبران و اوصيا و ائمّه عليهم السلام هست؛ چرا كه سوزاندنشان حرام است و از بين بردن آنها تنها منحصر به شستن در آب يا دفن در خاك است.

همين برداشتِ ما به سخن بعضى از نامداران تأييد ميشود، ابو عُبَيد مى‌گويد: