منع تدوين حديث انگيزه ها و پيامدها - شهرستانى، سيد على؛ مترجم سيد هادي حسيني - الصفحة ٦١٦ - امام سجّاد عليه السلام

١. وجود اختلاف ميانِ صحابه درباره «خيار» كه ابن ابى ليلا را واداشت قول حضرت على عليه السلام را در اين زمينه جويا شود.

٢. اشتهار اصالتِ فقه حضرت على عليه السلام ميانِ مسلمانان، كه ابن ابى ليلا را برانگيخت نظرِ امام على عليه السلام را از امام حسن عليه السلام بپرسد؛ زيرا اعتقاد داشت كه كتابِ حضرت على عليه السلام نزد آن حضرت است.

از سويى، امام حسن عليه السلام بارها بر اهميّت نشر علم اصيل تأكيد ميورزيد و ضرورت حفظِ شريعت را با تدوين و نقل حديث يادآور مى‌شد و از مسئوليّت اهل بيت و فرزندانِ آنها در اين راستا سخن مى‌گفت.

از شُرَحْبيل بن سعيد روايت شده كه گفت:

حسن بن على فرزندانِ خود و فرزندانِ برادرش را فراخواند و فرمود: اى فرزندان، شما خُردسالانِ قومى هستى كه اندك زمانى بعد بزرگانِ قوم ديگر خواهيد شد. علم (حديث) را بياموزيد. هر كدام از شما كه نمى‌تواند روايت كند، آن را بنويسد و در خانه‌اش گذارد[١].

امام به فرزندانِ خانواده‌اش سفارش مى‌كند كه از كودكى به علم [و حديث‌] مُجهَّز شوند تا از آن نفع برند و بعدها ديگران را بهره‌مند سازند؛ چراكه علم بر لبه پرتگاه واقع شده و خطر سقوط و نابودى آن هست.

از ابى عَمْرو بن علاء نقل شده كه گفت:

از حسن بن على عليه السلام پرسيده شد، مردى ٨٠ سال دارد، آيا حديث بنويسد؟

فرمود: اگر مى‌خواهد به نيكى [آبرومندانه‌] زندگى كند، آرى‌[٢].

[١] . سنن دارمى ١: ١٤٠، حديث ٥١١( متن از اين مأخذ است)؛ التاريخ الكبير ٨: ٤٠٨، ترجمه ٣٥٠١؛ جامع بيان لعلم وفضله ١: ٨٢.

[٢] . شرف أصحاب الحديث: ٦٩، رقم ١٤٦.