منع تدوين حديث انگيزه ها و پيامدها - شهرستانى، سيد على؛ مترجم سيد هادي حسيني - الصفحة ٤٣٠ - حاكمان و روند عادى سازى فقه حكومتى

نمى‌خواهيم قطعى اعلام داريم كه موضع امويان و عبّاسيان در بسمله، برگرفته از سيره شيخين بود! بعضى از آنها براى تأييد نگرش‌هاى ابوبكر و عمر است، و بعضى‌شان معاويه يا عبدالملك بن مروان يا منصور يا ديگران را تأييد مى‌كند. بر عالمان و محقّقان است كه اين امور را شناسايى كنند و در آنها درنگ ورزند.

در احكام البسملة رازى، از الخلافيّات بيهقى، از جعفر بن محمّد عليه السلام نقل شده است كه فرمود:

آل محمّد بر جهر بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌ موافقت دارند.

و ابو جعفر محمّد بن على مى‌گويد: نماز پشت سر كسى كه [بسمله را] به جهر نمى‌خواند، بايسته نيست‌[١].

از امام رضا عليه السلام روايت شده كه فرمود:

آل محمّد، بر جهر بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌ هماهنگ‌اند[٢].

در دعائم الإسلام از امام سجّاد عليه السلام نقل شده كه فرمود:

ما فرزندان فاطمه بر آن [جهر بسمله‌] نظرِ يكسان داريم‌[٣].

در روايت ديگر آمده است كه:

از رسول خدا و از حضرت على و امام حسن و حسين و على بن الحسين و محمّد بن على و جعفر بن محمّد، برايمان روايت شده كه آنان در قرائتِ حمد و سوره در نمازهاى جهرى، بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌ را به جهر مى‌خواندند[٤].

[١] . احكام البسملة: ٤٠.

[٢] . تفسير ابوالفتوح رازى ١: ٢٠؛ المجموع( نووى) ٣: ٢٨٩( به نقل از كتاب الخلافيّات بيهقى).

[٣] . دعائم الإسلام ١: ١٦٠( و به نقل از آن در مستدرك وسائل الشيعه ٤: ١٨٩، حديث ٤٤٥٥).

[٤] . دعائم الإسلام ١: ١٦٠.