مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٦٢ - الفصل الثالث فی إبطال القول بالتّعلیمیات و المثل

الفصل الثالث فی إبطال القول بالتّعلیمیات و المثل

و یلزم القائلین بالعدد العددی المرکبین منها صور الطبیعیات أن یعلموا أحد شیئین: إمّا أن یجعلوا للعدد المفارق الموجود نهایة، فیکون تناهیه عند حد من الحدود دون غیره فی الاختراع الّذی لا محصول له. أو یجعلوه غیر متناه فیجعلوا صور الطبیعیات غیر متناهیة ...

در دو سه ورق پیش مطلبی داشتیم که همان طوری که همان جا هم عرض کردیم، مطلب مقداری برای ما مبهم ماند و نتوانستیم درست قانع شویم که مقصود چیست. در آن موقع گفتیم مطلب باشد تا وقتی به جایی برسیم که شیخ در مقام ردّ آنها برمیآید.

حالا تقریباً به آنجا رسیدهایم ولی باز هم چنانکه باید مطلب حل نشده است، شاید تا آخر فصل حل شود.

آن مطلبی که در دو سه ورق پیش مبهم ماند این بود: شیخ بیان کرد که فیثاغوریین در باب وحدت و پیدایش عدد از آن، اقوال ثلاثهای دارند و سه نظریه بیان کردهاند: بعضی از آنها «رتّبوا العدد علی وجه العدد العددی» و بعضی دیگر «رتّبوا العدد علی وجه العدد التعلیمی» و دسته سوم «رتّبوا العدد علی وجه التکرار».

خلاصه حرف این است: از آنجا که اینها وحدت را مبدأ دانستهاند و سایر اعداد را ناشی از وحدت، در مورد اینکه اعداد دیگر چگونه از وحدت ناشی میشوند سه