اصول فقه شيعه - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٢٩ - ١- عنوان «على وجهه»

بشود. موضوع بحث لفظى- با آن كيفيتى كه ما مطرح مى‌كنيم- امر اضطرارى نيست بلكه دليل امر اضطرارى، مورد بحث است و مى‌خواهيم ببينيم آن دليل، امر اضطرارى را چگونه مطرح كرده و چه مقدار به آن ارزش داده است؟

مقدّمه سوم: عناوينى كه در مسأله اجزاء مورد بحث قرار گرفته‌اند

مرحوم آخوند در اينجا بعضى از عناوين را- كه در مسأله اجزاء مطرح كرده- مورد بحث قرار داده است‌ [١] و ديگران نيز از ايشان تبعيت كرده‌اند. ما نيز اشاره‌اى به اين بحث‌ها مى‌كنيم اگرچه آن‌چنان هم بحث‌هاى مفيدى نيستند.

١- عنوان «على وجهه»

آيا معناى كلمه «على وجهه» در عبارت «الإتيان بالمأمور به على وجهه ...» چيست؟ سه احتمال وجود دارد: احتمال اوّل: مراد اين باشد كه مأمور به را با تمام خصوصياتى كه در مورد آن درنظر گرفته شده است اتيان كند. ظاهراً معناى «على وجهه» همين باشد. احتمال دوّم: مراد اين باشد كه مأمور به را با تمام خصوصياتى كه شرعاً در آن اعتبار دارد اتيان كند، در مقابل خصوصياتى كه عقلًا معتبر است، مثل قصد قربت، بنا بر مبناى مرحوم آخوند كه مى‌فرمود: اگر قصد قربت به‌معناى داعى الأمر باشد، داعى الأمر نمى‌تواند در رديف اجزاء و شرايط مأمور به قرار گيرد بلكه اين چيزى است كه عقل به‌

[١]- كفاية الاصول، ج ١، ص ١٢٤- ١٢٧