س ٨١٠: كسانى كه در ماه رمضان براى انجام وظيفۀ دينى در مسافرت هستند و به همين دليل نمى‌توانند روزه بگيرند، اگر در حال حاضر بعد از چند سال تأخير، بخواهند روزه بگيرند، آيا پرداخت كفاره بر آنها واجب است؟ ج: اگر قضاى روزۀ ماه رمضان را به علت استمرار عذرى كه مانع روزه گرفتن است، تا ماه رمضان سال آينده به تأخير انداخته باشند، قضاى روزه‌هايى كه از آنان فوت شده كافى است، و واجب نيست براى هر روزى يك مد طعام فديه بدهند، هر چند احتياط در جمع بين قضا و فديه است. ولى اگر تأخير در قضاى روزه به خاطر سهل انگارى و بدون عذر باشد، جمع بين قضا و فديه بر آنها واجب است.

[س ٨١١ شخصى به مدت ده سال بر اثر جهل نماز نخوانده]

س ٨١١: شخصى به مدت ده سال بر اثر جهل نماز نخوانده و روزه نگرفته است، فعلاً توبه نموده و به سوى خدا بازگشته و تصميم بر جبران آنها گرفته است، ولى توانائى قضاى همه روزه‌هاى فوت شده را ندارد و مالى هم ندارد كه با آن كفاره‌هايش را بپردازد، آيا صحيح است كه فقط به استغفار اكتفا كند؟ ج: قضاى روزه‌هاى فوت شده در هيچ صورتى ساقط نمى‌شود، ولى نسبت به كفارۀ افطار عمدى روزۀ ماه رمضان، چنانچه قدرت بر روزۀ دو ماه و يا اطعام شصت مسكين براى هر روز نداشته باشد، بايد به هر تعداد فقير كه قادر است غذا بدهد و احتياط آن است كه استغفار نيز بكند و اگر به هيچ وجه قادر به دادن غذا به فقرا نيست فقط كافى است كه استغفار كند يعنى با دل و زبان خود بگويد استغفر الله (از خداوند بخشايش مى‌طلبم) .

[س ٨١٢ من به علّت عدم قدرت مالى و بدنى نتوانستم]

س ٨١٢: من به علّت عدم قدرت مالى و بدنى نتوانستم براى انجام كفاره‌هايى كه بر من واجب شده بود روزه بگيرم و يا به مساكين اطعام نمايم و در نتيجه، استغفار نمودم لكن به لطف الهى اكنون توان روزه گرفتن يا اطعام نمودن دارم، وظيفه‌ام چيست؟ ج: در فرض مرقوم، انجام كفاره لازم نيست گرچه احتياط مستحب آن است كه انجام داده شود.

[س ٨١٣ شخصى بر اثر جهل به وجوب قضاى روزه تا قبل از ماه رمضان]

س ٨١٣: اگر شخصى بر اثر جهل به وجوب قضاى روزه تا قبل از ماه رمضان سال آينده قضاى روزه‌هايش را به تأخير اندازد، چه حكمى دارد؟ ج: فديۀ تأخير قضاى روزه تا ماه رمضان سال بعد، بر اثر جهل به وجوب آن ساقط نمى‌شود.

[س ٨١٤ فردى كه به مدت صد و بيست روز روزه نگرفته]

س ٨١٤: فردى كه به مدت صد و بيست روز روزه نگرفته، چه وظيفه‌اى دارد؟ آيا بايد براى هر روز شصت روز روزه بگيرد؟ و آيا كفاره بر او واجب است؟ ج: قضاى آن چه از ماه رمضان از او فوت شده، بر او واجب است، و اگر افطار عمدى و بدون عذر شرعى بوده، علاوه بر قضا، كفارۀ هر روز هم واجب است كه عبارت است از شصت روز روزه يا اطعام شصت فقير و يا دادن شصت مد طعام به شصت مسكين كه سهم هر كدام يك مدّ است.

[س ٨١٥ تقريباً يك ماه روزه گرفته‌ام]

س ٨١٥: تقريباً يك ماه روزه گرفته‌ام به اين نيت كه اگر روزه‌اى بر عهده‌ام باشد قضاى آن محسوب شود و اگر روزه‌اى بر عهده‌ام نيست به قصد قربت مطلق باشد، آيا اين يك ماه روزه