س ٤٩٤: در سجده بايد هفت عضو از بدن روى زمين باشد، ولى ما به خاطر وضعيت خاص جسمى كه داريم، قادر به انجام اين كار نيستيم، زيرا از معلولين جنگى كه از صندلى چرخدار استفاده مى‌كنند، هستيم و براى نماز يا مهر را به طرف پيشانى بلند مى‌كنيم و يا آن را روى دسته صندلى چرخدار گذاشته و بر آن سجده مى‌كنيم، آيا اين كار صحيح است يا خير؟ ج: اگر قادر به گذاشتن مهر روى دسته صندلى چرخدار يا چيز ديگر مانند بالشت يا چهار پايه و سجده بر آن هستيد، بايد سجده را بدين نحو انجام دهيد و نماز شما صحيح است. در غير اين صورت به هر نحو كه مى‌توانيد هر چند با ايماء و اشاره، سجده و ركوع را انجام دهيد و نماز شما صحيح است. إن شاء اللّٰه موفق باشيد.

[س ٤٩٥ سجده بر سنگ فرش مرمر مشاهد مشرفه]

س ٤٩٥: سجده بر سنگ فرش مرمر مشاهد مشرفه چه حكمى دارد؟ ج: سجده بر سنگ مرمر اشكال ندارد.

[س ٤٩٦ هنگام سجده بر انگشت بزرگ پا]

س ٤٩٦: آيا جايز است هنگام سجده علاوه بر انگشت بزرگ پا، بعضى از انگشتان ديگر آن را هم بر زمين بگذاريم؟ ج: اشكال ندارد.

[س ٤٩٧ مهرى براى نماز ساخته شده]

س ٤٩٧: امروزه مهرى براى نماز ساخته شده كه با شمارش ركعت‌ها و سجده‌هاى نمازگزار باعث مى‌شود تا حدى شك او بر طرف گردد. با توجه به اين كه هنگام گذاشتن پيشانى روى آن، مهر به خاطر دستگاه فلزى كه زير آن نصب شده است، به سمت پائين حركت مى‌كند، آيا با اين توصيف سجده بر آن صحيح است؟ اميدواريم نظر شريف خود را بيان فرمائيد.

ج: اگر محل گذاشتن پيشانى از چيزهائى باشد كه سجده بر آن صحيح است و پس از گذاشتن پيشانى ثابت و بى‌حركت بماند، سجده بر روى آن اشكال ندارد.

[س ٤٩٨ هنگام نشستن بعد از سجده]

س ٤٩٨: هنگام نشستن بعد از سجده كدام پا روى ديگرى گذاشته مى‌شود؟ ج: مستحب است كه بر ران چپ بنشيند و روى پاى راست را بر كف پاى چپ بگذارد.

[س ٤٩٩ در سجده و ركوع بعد از قرائت ذكر واجب]

س ٤٩٩: در سجده و ركوع بعد از قرائت ذكر واجب، گفتن چه ذكرى افضل است؟ ج: تكرار همان ذكر واجب و بهتر است كه به عدد فرد ختم شود، و در سجده علاوه بر آن چه گفته شد، صلوات و دعا براى حاجت‌هاى دنيا و آخرت مستحب است.

[س ٥٠٠ شنيدن آياتى كه سجده در اثر شنيدن آنها واجب مى‌شود]

س ٥٠٠: شنيدن آياتى كه سجده در اثر شنيدن آنها واجب مى‌شود از نوارهاى قرآن كه از ضبط صوت يا صدا و سيما پخش مى‌شود چه حكمى دارد؟ ج: در فرض مرقوم، سجده واجب است.

سلام

[س ٥١٠ ردّ تحيت ]

س ٥١٠: نظر جناب عالى در بارۀ ردّ تحيتى كه به صيغۀ سلام نباشد، چيست؟ ج: اگر در حال نماز باشد، جواب دادن جايز نيست، ولى اگر در حال نماز نباشد، اگر كلامى است كه عرف آن را تحيت محسوب مى‌كند، احتياط، جواب گفتن آن است.