س ٧٠٧: نظر جناب عالى در بارۀ شهرهاى بزرگ از جهت قصد توطن يا اقامت ده روز در آنها چيست؟ ج: در احكام مسافر و قصد توطن و قصد اقامت ده روز فرقى بين شهرهاى بزرگ و معمولى نيست و حتى با قصد توطن در يك شهر بزرگ و مدتى در آنجا ماندن، بدون معين كردن محلۀ خاصى از آن، تمام آن شهر حكم وطن را در بارۀ او پيدا خواهد كرد. هم چنين اگر قصد اقامت ده روز در مانند اين شهر نمايد، بدون اين كه محلۀ خاصى از آن را قصد نمايد، حكم تمام بودن نماز و صحّت روزه در مورد او در تمام محله‌هاى آن شهر جارى خواهد بود.

[س ٧٠٨ بلاد كبيره ]

س ٧٠٨: شخصى از فتواى امام «قدس سره» در مورد اين كه تهران از بلاد كبيره است، مطلع نبوده و پس از پيروزى انقلاب اسلامى به فتواى امام «قدس سره» علم پيدا كرده است، نماز و روزه‌اى را كه به نحو متعارف به جا آورده، چه حكمى دارد؟ ج: اگر در حال حاضر بر تقليد امام «قدس سره» در آن مسأله باقى باشد، واجب است كه اعمال گذشته‌اش را كه با فتواى امام «قدس سره» منطبق نيست، تدارك نمايد، به اين معنى كه نمازهايى را كه به جاى شكسته، تمام خوانده به صورت شكسته قضا كند و روزه‌هايى را كه در حال مسافرت گرفته است، قضا نمايد.

نماز قضا

[نماز قضا از رساله حضرت امام]

[مسأله ١٣٧٠ كسى كه نماز واجب خود را در وقت آن نخوانده]

مسأله ١٣٧٠ كسى كه نماز واجب (١) خود را در وقت آن نخوانده بايد قضاى آن را به جا آورد، اگر چه در تمام وقت نماز، خواب مانده يا به واسطۀ مستى (٢) نماز نخوانده باشد (٣) ، ولى نمازهاى يوميه‌اى را كه زن در حال حيض يا نفاس نخوانده، قضا ندارد (٤) .

(١) سيستانى: نماز يوميه. .

(٢) مكارم: به واسطۀ بيمارى يا مستى. .

(٣) مكارم: امّا كسى كه در تمام وقت بى‌هوش بوده قضا بر او واجب نيست، هم چنين كافرى كه مسلمان شده و زنى كه در حال حيض يا نفاس بوده.

بهجت: ولى كسى كه در تمام وقت نماز هنوز بالغ نشده و يا ديوانه و يا بى‌هوش است و يا زنى كه در تمام وقت نماز در حال حيض يا نفاس است، نمازى كه اينها نخوانده‌اند قضا ندارد مگر اين كه قبل از تمام شدن وقت نماز، اين افراد از چنين حالى خارج شوند يعنى شخص غير بالغ به تكليف برسد و بيهوش به هوش آيد و زن از حيض و نفاس پاك شود و مجنون عاقل شود كه در اين صورت، نمازى را كه لا اقل يك ركعت از آن را و لو با تيمّم و حذف مستحبّات، در وقت مى‌توانسته بخواند و نخوانده، بايد قضا نمايد.

سيستانى: و هم چنين است هر نماز واجب ديگرى كه آن را در وقتش نخواند، حتّٰى بنا بر احتياط لازم نمازى را كه در وقت معيّنى به نذر بر او واجب شده؛ ولى نماز عيد فطر و قربان قضا ندارند و هم چنين نمازهايى را كه زن در حال حيض يا نفاس نخوانده قضا ندارد چه نمازهاى يوميه باشد چه غير آن و حكم قضا در نماز آيات خواهد آمد.

(٤) گلپايگانى، صافى: و هم چنين كسى كه در تمام وقت (صافى: بدون عمد) بى‌هوش بوده قضا بر او واجب نيست.