مسأله ١١٧٣ كسى كه نشسته يا خوابيده نماز مى‌خواند، اگر موقعى كه حمد يا تسبيحات مى‌خواند، شك كند كه سجده يا تشهد را به جا آورده يا نه، بايد به شك خود اعتنا نكند (١) و اگر پيش از آن كه مشغول حمد يا تسبيحات شود، شك كند كه سجده يا تشهد را به جا آورده يا نه بايد به جا آورد.

(١) اراكى: بقيه مسأله ذكر نشده.

[مسأله ١١٧٤ اگر شك كند كه يكى از ركنهاى نماز را به جا آورده يا نه]

مسأله ١١٧٤ اگر شك كند كه يكى از ركنهاى نماز را به جا آورده يا نه، چنانچه مشغول كارى كه بعد از آن است نشده، بايد آن را به جا آورد، مثلاً اگر پيش از خواندن تشهد شك كند كه دو سجده را به جا آورده يا نه، بايد به جا آورد و چنانچه بعد يادش بيايد كه آن ركن را به جا آورده بوده، چون ركن زياد شده نمازش باطل است (١) .

(١) سيستانى: بنا بر احتياط لازم.

مكارم: مسأله هر گاه قبل از گذشتن محلّ، شك كند و برگردد و به جا آورد، بعد معلوم شود آن جزء را انجام داده بود و بار دوّم اضافه بوده، اگر ركن باشد نمازش باطل مى‌شود و اگر ركن نباشد صحيح است.

زنجانى: مسأله اگر قبل از سجده شك كند كه ركوع نماز را به جا آورده يا نه، و آن را به جا آورد و بعد يادش بيايد كه ركوع كرده بود؛ چون ركوع زياد شده، نمازش باطل است، و اگر پيش از خواندن تشهد شك كند كه دو سجده را به جا آورده يا نه، و آنها را به جا آورد و بعد يادش بيايد كه دو سجده انجام داده بوده، دو سجده زياد كرده كه حكم آن در مسأله [١١٠٩]گذشت.

[مسأله ١١٧٥ اگر شك كند عملى را كه ركن نيست به جا آورده يا نه]

مسأله ١١٧٥ اگر شك كند عملى را كه ركن نيست به جا آورده يا نه، چنانچه مشغول كارى كه بعد از آن است نشده، بايد آن را به جا آورد؛ مثلاً اگر پيش از خواندن سوره شك كند كه حمد را خوانده يا نه، بايد حمد را بخواند و اگر بعد از انجام آن يادش بيايد كه آن را به جا آورده بوده چون ركن زياد نشده، نماز صحيح است.

مكارم: رجوع كنيد به ذيل مسأله (١١٧٤) .

زنجانى: مسأله اگر شك كند عملى را كه ركن نيست به جا آورده يا نه، و از آنجا كه مشغول كار بعد از آن نشده آن را به جا بياورد؛ مثلاً پيش از خواندن سوره شك كند كه حمد را خوانده يا نه، و حمد را بخواند، اگر چه بعد از انجام آن يادش بيايد كه آن را به جا آورده بوده، نمازش صحيح است.

[مسأله ١١٧٦ اگر شك كند كه ركنى را به جا آورده يا نه]

مسأله ١١٧٦ اگر شك كند كه ركنى را به جا آورده يا نه، چنانچه مشغول تشهد است اگر شك كند كه دو سجده را به جا آورده يا نه (١) ، بايد به شك خود اعتنا نكند و اگر يادش بيايد كه آن ركن را به جا نياورده (٢) ، در صورتى كه مشغول ركن بعد نشده بايد آن را به جا آورد و اگر مشغول ركن بعد شده نمازش باطل است (٣) مثلاً اگر پيش از ركوع ركعت