كه با شهوت بوده يا نه، يا بعد از بيرون آمدن، بدن سست شده يا نه، چنانچه پيش از بيرون آمدن آن آب، وضو داشته احتياط مستحبّ آن است كه غسل كند و وضو لازم نيست و اگر وضو نداشته غسل واجب نيست و احتياط مستحبّ است؛ و واجب است وضو بگيرد و اگر بداند آن چه خارج شده يا بول است يا منى و قبلاً وضو داشته، بايد جمع بين غسل و وضو نمايد و اگر وضو نداشته غسل لازم نيست و وضو كافى است.

زنجانى: مسأله اگر از مرد سالم آبى بيرون آيد كه يكى از نشانه‌ها را داشته، ولى نداند كه دو نشانه ديگر را داشته يا نه، در حكم منى است.

[مسأله ٣٤٨ مستحبّ است انسان بعد از بيرون آمدن منى بول كند]

مسأله ٣٤٨ مستحبّ است انسان بعد از بيرون آمدن منى بول كند (١) و اگر بول نكند و بعد از غسل رطوبتى از او بيرون آيد، كه نداند منى است يا رطوبت ديگر، (٢) حكم منى دارد (٣) .

(١) مكارم: تا ذرّات باقى مانده خارج شود. .

(٢) زنجانى: چنانچه فاصله آن با بيرون آمدن منى كم باشد به طورى كه احتمال دهد كه رطوبت از بقاياى منى سابق باشد حكم منى را دارد. ولى اگر به جهتى هم چون طول مدت، اطمينان دارد كه از منى سابق چيزى نمانده و احتمال دهد رطوبت مشكوك منى جديد است، حكم منى را ندارد. و اگر بول نكرده باشد و پس از غسل بول نمايد چنانچه احتمال دهد كه همراه بول بقاياى منى خارج شده حكم منى بار مى‌شود، مگر بقاياى منى چنان در بول مستهلك شده باشد كه به مجموع رطوبت خارج شده بول بگويند.

(٣) بهجت: و اگر نمى‌تواند بول كند، بنا بر احوط بايد استبراء كند به كيفيّتى كه در احكام تخلّى گذشت و اگر به اين صورت استبراء كرد و يا بول نمود و بعد رطوبتى خارج شد كه ندانست بول است يا منى، حكم بول را دارد.

[مسأله ٣٤٩ اگر انسان جماع كند]

مسأله ٣٤٩ اگر انسان جماع كند و به اندازۀ ختنه‌گاه يا بيشتر داخل شود (١) ، در زن باشد يا در مرد در قُبُل باشد يا در دُبُر، بالغ باشند يا نابالغ اگر چه منى بيرون نيايد هر دو جنب مى‌شوند (٢) .

(١) مكارم: مرد و زن هر دو جُنُب مى‌شوند، خواه بالغ باشند يا نابالغ، منى بيرون آيد يا نه. اين در صورتى است كه جماع در قُبُل باشد و اگر در دُبُر باشد بنا بر احتياط واجب بايد جمع كند بين غسل و وضو.

(٢) نورى: و در صورتى كه تا كمتر از ختنه‌گاه داخل شده، و به طورى است كه داخل شدن صدق مى‌كند، احتياط به غسل كردن ترك نشود.

خوئى، تبريزى، سيستانى، زنجانى: مسأله اگر انسان با زنى جماع كند و به اندازه ختنه‌گاه يا بيشتر داخل شود، در قُبُل باشد يا در دُبُر، بالغ باشند يا نابالغ (زنجانى: يا يكى بالغ و ديگرى نابالغ) اگر چه منى بيرون نيايد، هر دو جنب مى‌شوند.

بهجت: مسأله اگر كسى در قُبُل زن جماع كند و به اندازۀ ختنه‌گاه داخل شود هر دو جنب مى‌شوند؛ و هم چنين است بنا بر أظهر اگر در دُبُر زن نزديكى كند، بلكه بنا بر أظهر و أحوط اگر در دُبُر مردى نزديكى كند، نيز همين طور است و در نزديكى با حيوان نيز بنا بر احتياط حكم همين است.

[مسأله ٣٥٠ اگر شك كند كه به مقدار ختنه‌گاه داخل شده]

مسأله ٣٥٠ اگر شك كند كه به مقدار ختنه‌گاه داخل شده يا نه (١) ، غسل بر او واجب نيست.

(١) نورى: به طورى كه شك در صدق داخل شدن دارد. .