رساله توضیح المسایل ( مراجع ) - خمینی، روح الله و سایر مراجع - الصفحة ٥٩٧ - مسأله اختصاصى
(٤) گلپايگانى، صافى: و كمتر از اين كفايت نمىكند و احتياط واجب آن است كه به همين ترتيب بگويد.
خوئى، تبريزى، زنجانى: و احتياط واجب آن است كه به غير اين ترتيب نگويد (خوئى: و در نماز وتر هم تشهّد لازم است) .
سيستانى: و اگر بگويد: «اَشْهَدُ اَنْ لاٰ إِلٰهَ اِلاَّ اللّٰهُ وَحْدَهُ لاٰ شَريكَ لَهُ وَ اَشْهَدُ اَنَّ مُحَمَّداً صلّى اللّٰهُ عليه و آلهِ عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ» كفايت مىكند و در نماز وتر هم تشهّد لازم است.
[مسأله ١١٠١ كلمات تشهد بايد به عربى صحيح]
مسأله ١١٠١ كلمات تشهد بايد به عربى صحيح و به طورى كه معمول است پشت سر هم گفته شود. (١)
مسأله اختصاصى
بهجت: مسأله ٩٠٧ كسى كه تشهّد را نمىداند، واجب است ياد بگيرد و در تنگى وقت در صورتى كه نتواند از غير خود متابعت كند و يا از روى نوشته بخواند ترجمۀ آن را به زبان خودش بخواند و اگر از ترجمه هم عاجز بود، ذكر يا ترجمۀ ذكرى را به جاى آن بخواند.
[مسأله ١١٠٢ اگر تشهد را فراموش كند]
مسأله ١١٠٢ اگر تشهد را فراموش كند و بايستد و پيش از ركوع يادش بيايد كه تشهد را نخوانده، بايد بنشيند و تشهد را بخواند و دوباره بايستد و آن چه بايد در آن ركعت خوانده شود بخواند و نماز را تمام كند (١) و اگر در ركوع يا بعد از آن يادش بيايد، بايد نماز را (٢) تمام كند و بعد از سلام نماز تشهد را قضا كند (٣) ، و بنا بر احتياط واجب (٤) براى تشهد فراموش شده دو سجده سهو به جا آورد (٥) .
(١) گلپايگانى، خوئى، تبريزى، صافى: و بنا بر احتياط واجب ( زنجانى، سيستانى: و بنا بر احتياط مستحب) بعد از نماز براى ايستادن بىجا، دو سجدۀ سهو به جا آورد. .
بهجت: بايد بنشيند و تشهد را بخواند و بقيه نماز را مطابق معمول بخواند سپس بعد از اتمام نماز دو سجدۀ سهو براى ايستادن بىجا و دو سجدۀ سهو براى قرائت يا تسبيحات زيادى در صورتى كه خوانده باشد نيز به جا آورد. .
(٢) بهجت: مطابق معمول. .
(٣) خوئى، تبريزى: بنا بر احتياط واجب تشهّد را قضا كند. .
سيستانى: بنا بر احتياط مستحب تشهّد را قضا كند. .
زنجانى: بعد از سلام نماز، دو سجده سهو به جا آورد كه با آن، تشهد فراموش شده نيز قضا مىگردد.
(٤) سيستانى: و بايد. .
[عبارت «بنا بر احتياط واجب» در رساله آيات عظام: اراكى، گلپايگانى، خوئى، تبريزى، فاضل و صافى نيست]
(٥) مكارم: اگر در ركوع يا بعد از آن يادش بيايد، نمازش صحيح است و برگشتن واجب نيست، ولى احتياط آن است كه بعد از نماز تشهّد را قضا كند و دو سجدۀ سهو نيز به جا آورد.
مسأله اختصاصى
مكارم: مسأله ٩٨٨ اگر شك كند كه تشهّد را خوانده يا نه، در صورتى كه وارد ركعت بعد شده اعتنا نكند و اگر هنوز برنخاسته بايد آن را بخواند.