رساله توضیح المسایل ( مراجع ) - خمینی، روح الله و سایر مراجع - الصفحة ٨٦٠ - شرايط صحيح بودن نماز جمعه
شرايط صحيح بودن نماز جمعه
صحيح بودن نماز جمعه چند شرط دارد: اول: جماعت بودن، پس فرادى صحيح نيست و هر گاه مأموم قبل از ركوع ركعت دوم نماز جمعه به امام برسد مجزى خواهد بود، و يك ركعت ديگر به او اضافه مىكند، و اگر در ركوع درك امام كند مجزى بودنش مشكل است و احتياط ترك نشود [١]. دوم: خواندن دو خطبه پيش از نماز: كه در خطبه اول حمد و ثناى الهى را گفته و وصيت به تقوى و پرهيزكارى شود و يك سوره از قرآن بخواند، سپس نشسته و برخيزد، و [٢]باز هم حمد و ثناى الهى را به جا آورده و بر پيغمبر اكرم صلى اللّٰه عليه و آله و سلم و ائمه مسلمين صلوات فرستاده، و براى مؤمنين [٣]و مؤمنات استغفار « طلب آمرزش» كند. و لازم است خطبه پيش از نماز باشد، پس اگر نماز را پيش از دو خطبه شروع كند صحيح نخواهد بود و خواندن خطبه پيش از زوال آفتاب جايز نيست [٤]. و لازم است كسى كه خطبه را مىخواند هنگام خطبه ايستاده باشد پس هر گاه خطبه را نشسته بخواند صحيح نخواهد بود و فاصله انداختن بين دو خطبه به نشستن لازم و واجب است [٥]، و لازم است نشستن مختصر و خفيف باشد [٦]، و لازم است امام جماعت و خطيب كسى كه خطبه مىخواند يك نفر باشد. و أقوى اين است كه در خطبه طهارت شرط نيست، اگر چه اشتراط أحوط است. و در مقدار واجب از خطبه عربيت (زبان عربى) معتبر است، و در مازاد بر آن معتبر نيست مگر آن كه حاضرين زبان عربى را ندانند، كه احوط در اين صورت در خصوص وصيت به تقوى جمع بين عربيت و زبان حاضرين است. سوم: آن كه مسافت بين دو نماز جمعه كمتر از يك فرسخ نباشد، پس هر گاه نماز جمعه ديگرى در مسافت كمتر از يك فرسخ بر پا باشد، و مقارن هم بودند هر دو باطل مىشوند و اگر يكى سبقت بر ديگرى داشت هر چند به تكبيرة الاحرام باشد صحيح و دوّمى باطل خواهد بود و اگر
[١] سيستانى: هر گاه مأموم قبل از ركوع ركعت دوم نماز جمعه به امام برسد اقتدا مىكند و يك ركعت ديگر را فرادىٰ مىخواند و نماز جمعهاش صحيح است، و اگر در ركوع ركعت دوّم امام را درك كند بنا بر احتياط واجب نمىتواند به اين نماز جمعه اكتفا كند و بايد نماز ظهر را به جا آورد. .
[٢] سيستانى: دوم: خواندن امام دو خطبه پيش از نماز: كه در خطبۀ اول حمد و ثناى الهى را گفته و توصيه به تقوى و پرهيزكارى شود و يك سورۀ كوتاه از قرآن بخواند، و در خطبۀ دوّم. .
[٣] سيستانى: احتياط مستحب آن است كه براى مؤمنين. .
[٤] سيستانى: خواندن خطبه پيش از ظهر اشكال دارد. .
[٥] سيستانى: لازم است بين دو خطبه قدرى بنشيند. .
[٦] سيستانى: و لازم است امام جماعت خودش خطبه را بخواند و حمد و ثناى الهى و صلوات بر پيغمبر اكرم صلى اللّٰه عليه و آله و سلم و ائمۀ مسلمين عليهم السلام بنا بر احتياط بايد به عربى باشد و در مازاد بر آن عربيت معتبر نيست بلكه اگر بيشتر حاضرين زبان عربى را ندانند احتياط لازم آن است كه خصوص توصيه به تقوى به زبان حاضرين باشد. [پايان شرط دوم]