مسأله ٥٤١ بعد از مرگ مستحبّ است دهان ميّت را، هم بگذارند كه باز نماند و چشمها (١) و چانۀ ميّت را ببندند و دست و پاى او را دراز كنند (٢) و پارچه‌اى روى او بيندازند (و اگر شب مرده است، در جايى كه مرده، چراغ روشن كنند (٣)) و براى تشييع جنازۀ او مؤمنين را خبر كنند. و (٤) در دفن او عجله نمايند، ولى اگر يقين به مردن او ندارند، بايد صبر كنند تا معلوم شود (٥) و نيز اگر ميّت حامله باشد و بچه در شكم او زنده باشد (٦) ، بايد به قدرى دفن را عقب بيندازند، كه پهلوى چپ او را (٧) بشكافند و طفل را بيرون آورند و پهلو را بدوزند (٨) .

اين مسأله، در رسالۀ آيت اللّٰه بهجت نيست

(١) خوئى، گلپايگانى، صافى، سيستانى، زنجانى، تبريزى: بعد از مرگ مستحبّ است چشمها و لبها. .

(٢) اراكى: بعد از مرگ مستحبّ است دهان ميت و هم چنين چشم او را هم بگذارند كه باز نماند و چانۀ ميت را ببندند و پاى او را دراز كنند و دستهاى او را كنار پهلوهايش دراز كنند. .

(٣) [قسمت داخل پرانتز در رساله آيت اللّٰه مكارم نيست]

(٤) گلپايگانى، صافى: و در تشييع، آداب اسلام را رعايت كنند و از شركت بانوان در تشييع كه مكروه است مخصوصاً حركت آنان جلوتر از مردان آن هم با مظاهر غير اسلامى جلوگيرى نمايند و منظره عبرت‌آور تشييع جنازه را به معصيت و تشبّه به عادات و رسوم كفار كه حاكى از عدم استقلال فكرى و نفوذ بيگانگان است آلوده نكنند و اجازه ندهند كه آداب و رسوم مخالفين اسلام به اجتماع مسلمين راه پيدا كند. چه خوب است كه مسلمين براى حفظ سنن مذهبى و استقلال فكرى خود در همۀ شئون، روش اولياء اسلام عليهم السلام را سرمشق قرار دهند و از عواقب و خيم تشبّه به بيگانگان بپرهيزند و نيز مستحب است. .

(٥) مكارم: تا كاملاً معلوم شود. .

(٦) مكارم: يا احتمال زنده بودن او را بدهند، بايد پهلوى چپ او را بشكافند و طفل را بيرون آورند، سپس پهلو را بدوزند و چنانچه دسترسى به اهل اطّلاع بوده باشد اين كار را زير نظر آنها انجام دهند.

(٧) زنجانى: شكم او را. .

سيستانى: پهلوى او را. .

(٨) زنجانى: شكم او را بدوزند.

احكام غسل و كفن و نماز و دفن ميّت

[مسائلى در غسل و كفن و نماز و دفن مسلمان]

[مسأله ٥٤٢ غسل و كفن و نماز و دفن مسلمان دوازده امامى]

مسأله ٥٤٢ غسل و كفن و نماز و دفن مسلمان دوازده امامى بر هر مكلّفى واجب است (١) و اگر بعضى انجام دهند، از ديگران ساقط مى‌شود و چنانچه هيچ كس انجام ندهد همه معصيت كرده‌اند (٢) ، و بنا بر احتياط واجب حكم مسلمانى هم كه دوازده امامى نيست همين طور است.

(١) اراكى: غسل و كفن و نماز و دفن مسلمان بر هر مكلّفى واجب است. .

گلپايگانى، خوئى، فاضل، تبريزى، مكارم، صافى، زنجانى: غسل و كفن و نماز و دفن مسلمان اگر چه دوازده امامى نباشد بر هر مكلّفى واجب است. .