مكارم: مسأله كسانى كه داراى عذرى هستند و يقين دارند عذرشان تا آخر وقت برطرف مى‌شود واجب است صبر كنند و چنانچه يقين داشته باشند عذر باقى مى‌ماند، صبر كردن واجب نيست، امّا اگر احتمال مى‌دهند برطرف شود احتياط واجب آن است كه صبر كنند، مگر در مورد تيمّم كه مى‌توانند در چنين صورتى در اول وقت نماز بخوانند.

زنجانى: مسأله هر گاه انسان عذرى دارد كه اگر بخواهد در اوّل وقت نماز بخواند ناچار است مثلاً با تيمم يا لباس نجس نماز بخواند، چنانچه بداند عذر او تا آخر وقت باقى است مى‌تواند در اوّل وقت نماز بخواند، ولى اگر بر خلاف عقيدۀ وى، عذر او در وقت برطرف شد بايد نماز را دوباره بخواند، و اگر احتمال مى‌دهد عذر او از بين مى‌رود مى‌تواند صبر كند تا عذرش برطرف شود و اگر عذرش برطرف نشد، در آخر وقت مطابق وظيفۀ خود نماز بخواند، و مى‌تواند در اول وقت رجاءً مثلاً تيمم كرده، يا با لباس نجس نماز بخواند كه اگر عذرش تا آخر وقت باقى بود نمازش صحيح است وگرنه، بايد آن را اعاده كند.

[مسأله ٧٥٣ كسى كه مسائل نماز و شكّيّات و سهويّات را نمى‌داند]

مسأله ٧٥٣ كسى كه مسائل نماز و شكّيّات و سهويّات را نمى‌داند و احتمال مى‌دهد كه يكى از اينها در نماز پيش آيد (١) ، بايد (٢) براى ياد گرفتن اينها نماز را از اول وقت تأخير بيندازد (٣) . ولى اگر اطمينان دارد كه نماز را به طور صحيح تمام مى‌كند، مى‌تواند در اول وقت مشغول نماز شود (٤) ، پس اگر (٥) در نماز مسأله‌اى كه حكم آن را نمى‌داند (پيش نيايد نماز او صحيح است و اگر مسأله‌اى كه حكم آن را نمى‌داند (٦)) پيش آيد، مى‌تواند (٧) به يكى از دو طرفى كه احتمال مى‌دهد، عمل نمايد (٨) و نماز را تمام كند. ولى بعد از نماز بايد مسأله را بپرسد كه اگر نمازش باطل بوده، دوباره بخواند. (٩)

اين مسأله، در رسالۀ آيت اللّٰه بهجت نيست

(١) سيستانى: كسى كه مسائل نماز را نمى‌داند و نمى‌تواند بدون ياد گرفتن، آن را به طور صحيح انجام دهد، يا شكيّات و سهويّات را نمى‌داند و احتمال مى‌دهد كه يكى از اينها در نماز پيش آيد و به واسطۀ ياد نگرفتن، واجبى را ترك كند يا حرامى را مرتكب شود. .

(٢) فاضل: بنا بر احتياط واجب بايد. .

(٣) نورى: كسى كه مسائل نماز و شكيات و سهويات را نمى‌داند اگر مطمئن است كه در نماز پيش مى‌آيد، واجب است آنها را ياد بگيرد، بلكه بنا بر احتياط واجب مسائلى را كه احتمال مى‌دهد در نماز پيش آيد، بايد ياد بگيرد. .

(٤) سيستانى: اگر به اميد آن كه بر وجه صحيح نماز را انجام دهد در اوّلِ وقت مشغول نماز شود. .

مكارم: اگر اطمينان دارد كه مى‌تواند نماز را بطور كامل تمام كند، جايز است در اوّل وقت مشغول نماز شود. هر گاه در نماز مسأله‌اى پيش آيد كه حكم آن را نمى‌داند، مى‌تواند به يكى از دو طرفى كه احتمال مى‌دهد، به قصد رجاء عمل كند و بايد بعد از نماز مسأله را سؤال كند كه اگر باطل بوده، دوباره بخواند (و احتياط آن است كه طرفى را كه بيشتر احتمال مى‌دهد بگيرد) .