رساله توضیح المسایل ( مراجع ) - خمینی، روح الله و سایر مراجع - الصفحة ٧١٣ - مسأله ١٣٢٨ مسافرى كه در بين مسافرت به وطنش رسيده
رسيده يا نه، بايد نماز را تمام بخواند (خوئى، تبريزى: و مسافرى كه از شهر «تبريزى: از سفر» برمىگردد اگر شك كند كه به حدّ ترخّص رسيده يا نه بايد شكسته بخواند) .
مكارم: مسأله هر گاه شك كند به حدّ ترخّص رسيده يا نه، يا نداند صدايى را كه مىشنود صداى اذان است يا صداى ديگر، بايد نماز را تمام بخواند، امّا اگر بفهمد صداى اذان است ولى كلمات آن قابل تشخيص نباشد احتياط، جمع است.
زنجانى: مسأله اگر موقعى كه سفر مىرود، شك كند كه به حدّ ترخص رسيده يا نه، و بخواهد نماز بخواند، بنا بر احتياط واجب نماز را هم تمام و هم شكسته بخواند؛ مگر برگشت به آن جا در وقت نماز چهار ركعتى عرفاً امكان نداشته باشد كه بايد نماز را تمام بخواند و كفايت مىكند، و در برگشت از سفر نيز اگر شك كند كه به حد ترخص رسيده يا نه، و بخواهد نماز بخواند، بنا بر احتياط واجب نماز را هم تمام و هم شكسته بخواند.
[مسأله ١٣٢٧ مسافرى كه در سفر از وطن خود عبور مىكند]
مسأله ١٣٢٧ مسافرى كه در سفر از وطن خود عبور مىكند (١) ، وقتى به جايى برسد كه ديوار وطن خود را ببيند (٢) و صداى اذان آن را بشنود بايد نماز را تمام بخواند.
اين مسأله، در رسالۀ آيت اللّٰه مكارم نيست
(١) سيستانى: اگر در آن توقّف كند بايد نماز را تمام بخواند وگرنه احتياط لازم آن است كه بين قصر و تمام جمع نمايد.
زنجانى: وقتى به حد ترخص رسيد، بايد نماز را تمام بخواند.
(٢) خوئى: وقتى كه اهل وطن خود را ببيند. .
اراكى: وقتى به جايى برسد كه اهل وطن او را ببينند. .
تبريزى: وقتى به جايى برسد كه اهل وطن خود را ببيند. .
[مسأله ١٣٢٨ مسافرى كه در بين مسافرت به وطنش رسيده]
مسأله ١٣٢٨ مسافرى كه در بين مسافرت به وطنش رسيده (١) ، تا وقتى در آنجا هست بايد نماز را تمام بخواند، ولى اگر بخواهد از آنجا هشت فرسخ برود (٢) ، يا چهار فرسخ برود و برگردد (٣) ، وقتى به جايى برسد كه ديوار وطن را نبيند (٤) و صداى اذان آن را نشنود، بايد نماز را شكسته بخواند.
(١) سيستانى: و در آنجا توقف مىكند. .
(٢) زنجانى: يا مجموع رفت و برگشتش هشت فرسخ باشد وقتى به حد ترخص رسيد، بايد نماز را شكسته بخواند.
(٣) خوئى، تبريزى، سيستانى: هشت فرسخ برود يا (سيستانى: مثلاً) چهار فرسخ برود و چهار فرسخ برگردد، وقتى كه به حدّ ترخص برسد بايد نماز را شكسته بخواند.
(٤) اراكى: كه اهل وطن او را نبينند. .
مكارم: مسأله هر گاه كسى در اثناءِ مسافرت به وطنش برسد، نمازش در آنجا تمام است، ولى اگر مىخواهد سفر خود را از آنجا هشت فرسخ يا بيشتر ادامه دهد وقتى به حدّ ترخّص رسيد بايد نماز را شكسته بخواند.