س ٢٢٣: زنى كه عمل كورتاژ (سقط جنين) را انجام داده، در حال نفاس است يا خير؟ ج: بعد از سقط جنين و لو به صورت علقه باشد اگر خونى را مشاهده كرد، محكوم به نفاس است.

[س ٢٢٤ خونى كه زن در سن يائسگى مى‌بيند]

س ٢٢٤: خونى كه زن در سن يائسگى مى‌بيند، چه حكمى دارد؟ و وظيفه شرعى او چيست؟ ج: محكوم به استحاضه است.

[س ٢٢٥ استفاده از داروهاى ضد حاملگى]

س ٢٢٥: يكى از راههاى جلوگيرى از حاملگى‌هاى ناخواسته، استفاده از داروهاى ضد حاملگى است. زنهايى كه از اين داروها استفاده مى‌كنند لكه‌هاى خونى را در ايام عادت و غير آن مشاهده مى‌كنند. اين لكه‌ها چه حكمى دارد؟ ج: اگر اين لكه‌ها واجد شرايط شرعى حيض نباشد، حكم حيض را ندارد، بلكه محكوم به استحاضه است.

غسل مسّ ميّت

[مسأله ٥٢١ اگر كسى بدن انسان مرده‌اى را كه سرد شده و غسلش نداده‌اند مسّ كند]

مسأله ٥٢١ اگر كسى بدن انسان مرده‌اى را كه سرد شده (١) و غسلش نداده‌اند مسّ كند يعنى جايى از بدن خود را به آن برساند بايد غسل مسّ ميّت نمايد (٢) ، چه در خواب مسّ كند چه در بيدارى با اختيار مسّ كند يا بى‌اختيار (حتى اگر ناخن و استخوان او به ناخن و استخوان ميّت برسد بايد غسل كند (٣)) ولى اگر حيوان مرده‌اى را مسّ كند غسل بر او واجب نيست (٤) .

(١) بهجت: چه مسلمان باشد چه كافر. .

(٢) مكارم: خواه با اختيار باشد يا بى‌اختيار، حتى اگر ناخن او به ناخن ميّت برسد غسل واجب است. [پايان مسأله]

(٣) اراكى: و اين حكم اختصاص به مُردۀ انسان دارد.

نورى: بايد بنا بر احتياط واجب غسل كند. .

زنجانى: بنا بر احتياط بايد غسل كند. .

[قسمت داخل پرانتز در رساله آيت اللّٰه بهجت نيست]

(٤) بهجت: و اگر وظيفه به جاى غسل، تيمم دادن ميّت است اگر بعد از تيمّم، كسى به ميّت مثلاً دست بزند بنا بر اظهر غسل كردن بر او واجب نمى‌شود اگر چه احتياط مستحبّ اين است كه غسل كند.

[مسأله ٥٢٢ براى مسّ مرده‌اى كه تمام بدن او سرد نشده غسل واجب نيست]

مسأله ٥٢٢ براى مسّ مرده‌اى كه تمام بدن او سرد نشده، غسل واجب نيست اگر چه جايى را كه سرد شده مسّ نمايد.

[مسأله ٥٢٣ اگر موى خود را به بدن ميّت برساند]

مسأله ٥٢٣ اگر موى خود را به بدن ميّت برساند (١) يا بدن خود را به موى ميّت يا موى خود را به موى ميّت برساند (٢) ، غسل واجب نيست (٣) .

(١) مكارم: يا دست به موى ميّت برساند احتياط واجب آن است كه غسل كند.

(٢) خوئى: چنانچه مو به حدّى بلند باشد كه عرفاً مسّ ميّت بر او صدق نكند. .

(٣) فاضل: مگر اين كه آن قدر موى كوتاه باشد كه مسّ ميت بر آن صدق بنمايد.